مردمک

فردا آثار بیش از 290 هنرمند عکاس در نمایشگاه بزرگ آثار عکاسان در موسسه فرهنگی هنری صبا وابسته به فرهنگستان هنر جهت فروش ارائه می‌شود.

اکسپوی عکس صبا که از 20 آبان تا یکم آذرماه برپا است، می‌تواند اولین اکسپوی عکسی باشد که توسط یک ارگان دولتی در ایران برگزار می‌شود.

«اکسپو» که از واژه فرانسه اکسپوزیسیون گرفته شده است، به نوعی از نمایشگاه آثار هنری گفته می‌شود که در آ ن آثار به نمایش درآمده فروخته می‌شوند.

تثبيت جايگاه تخصصی، حرفه‌ای و زيبايی شناختی عكس، رشد اقتصاد هنر، حمايت از هنر بخش خصوصی، جذب سرمايه‌گذاری‌ها به سمت پشتيبانی از آثار هنری، مطرح کردن هنر به عنوان مقوله‌ای درآمدزا و پربازده در چرخه مالی و سرمايه‌سازی اقتصاد ايران اهداف برگزاری اکسپو عنوان شده‌اند.

اکسپو، جشنواره یا شوی هنری؟

با وجود آن‌که فرهنگستان هنر و متعاقبا خبرگزاری‌ها اکسپوی عکس صبا را اولین اکسپوی عکس در ایران نامیده‌اند، اما در واقع نخستین اکسپوی عکس ایران در بهمن‌ماه سال 86 توسط موسسه فرهنگی هنری هفت هنر برگزار شد.

این اکسپو به تلاش مدیران گالری هفت هنر و برخی از نگارخانه‌های فعال دیگر مانند گالری راه ابریشم در سالن دریای نور هتل استقلال تهران افتتاح شد.

محمدرضا رفایی، مدیرعامل موسسه هفت هنر در گفت‌‌وگویی با سایت عکاسی ضمن اعلام این مطلب که صبا، اکسپوی هفت هنر را شوی عکس نامیده است، می‌گوید واقعا نمی‌دانم چرا از واژه «شو» برای اکسپوی هفت هنر استفاده شده و همه جا عنوان می‌شود صبا اولین اکسپوعکس ایران را برگزار می‌کند.

وی از اکسپو به عنوان واژه‌ای عمومی برای فروش آثار هنری یاد می‌کند که هیچ کسی نمی‌تواند با پیشوندها و پسوندها، مالکیتی نسبت به آن ادعا کند.

رفایی معتقد است آن‌چه صبا فراخوان کرده و در پی برگزاری آن است، جشنواره است و اکسپو نامیده نمی‌شود.

وی اکسپو را عملی گزینشی تعریف می‌کند که چون حرکتی کاملا اقتصادی است، کلیه تعاملات آن نیز دو سویه می‌باشد.

در این حرکت هنرمندان و عکاسان دعوت می‌شوند و حاضران به‌طور انفرادی لابی می‌کنند و قیمت‌گذاری بر اساس تفاهم با هنرمندان انجام می‌گیرد.

در این میان حضور گالری‌داران به عنوان معرفی‌کننده هنرمندان و نقش نگارخانه‌ها به عنوان نهادی کارشناسی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

به نظر می‌رسد در برگزاری اکسپوی عکس صبا بدون گذراندن مراحل کارشناسی و فیلترینگ نگارخانه‌ها با هنرمندان به‌طور مستقیم ارتباط برقرار شده و برخی از شرایطی که کارشناسان اصول برگزاری اکسپو عنوان می‌کنند نیز رعایت نشده است.

این در حالی است که در اکسپوی گزیده آثار نگارخانه‌های ایران که چند ماه قبل توسط موسسه صبا برگزار شد، به نقش نگارخانه‌ها در این جریان توجه بیشتری شده بود.

قابل ذکر است اولین حرکت برای برگزاری اکسپوی عکس در سال 1385 به مدیریت مجتبی آقایی آغاز شد که به دلیل حمایت نشدن از سوی مسوولین وقت برگزار نشد.

کمک نهاد دولتی به اقتصاد هنرمندان

نکته‌ای که ورود موسسه صبا به عرصه برگزاری اکسپو عکس را متمایز می‌کند، حضور یک نهاد دولتی در حوزه اقتصادی هنر است.

حضور آثارهنرمندان ایرانی در حراج‌های معتبر خارجی نظیر کریستی دبی و ساتبی لندن در سال‌های اخیر موجب افزایش تحول میزان توجه گالری‌داران به روند اقتصادی آثار هنری شده است.

همچنین نهادهای دولتی از جمله بانک‌ها نیز به ارزش اقتصادی آثار هنری علاقه‌مند شده ‌و به نظر می‌رسد که این تحول رفته رفته هنر عکاسی را نیز شامل شده است.

برخی از کارشناسان معتقدند تفکیک عکس به عنوان یک اثر هنری و اختصاص دادن نیرو و سرمایه به طور خاص برای برگزاری اکسپو به پیشبرد اقتصاد عکس در کشور کمک کند.

چنین فرصتی همچنین موجب خواهد شد تا عکاسان جوان در کنار عکاسان با سابقه بتوانند آثارشان را به نمایش بگذراند.