مردمک
اسماعیل نیکان - با وجود فشارها و تهدیدهای روزافزون، میر حسین موسوی و مهدی کروبی تاکنون نشان داده اند که به چیزی جز ابطال انتخابات ریاست جمهوری نمی اندیشند و در این راه قدمی عقب نخواهند نشست.
درحالی كه لحن جناح حاكم علیه موسوی تندتر می شود، وی در شش بیاینه ای بر لزوم ابطال انتخابات به عنوان تنها راه حل خروج از بحران کنونی تاکید کرده است.
به همین شیوه، مهدی کروبی نیز بر ادامه اعتراض های مردمی تا ابطال انتخابات تاکید کرده و دعوت وی برای برگزای مراسم سوگواری برای جانباختگان در راهپیمایی های اخیر، با هدف فراهم آوردن بستری مناسب برای تداوم اعتراض عمومی مردم به نتایج اعلام شده انتخابات بوده است.
سیاست اعتراض خیابانی و فشار از پایین در حالی از سوی موسوی و كروبی پیگیری می شود که آنها از توان نهادهای قانونی در کشور برای پاسخ به اعتراضشان قطع امید كرده و به این ترتیب سعی دارند جناح مقابل را در سطح خارج از نهادهای رسمی و سیاسی به چالش بكشند.
بحران اعتماد به نهادهای قانونی و عدم پاسخگویی این نهادها به اعتراض های موسوی و کروبی، تصمیم آنها برای استفاده از توان مردمی و موقعیت اجتماعی خود را در پی داشته تا نخست میزان پشتیبانی گسترده از خود را به رخ جریان حاکم کشیده و دوم آن که هزینه تقلب در انتخابات ریاست جمهوری و بی توجهی به اعتراض های اجتماعی را برای دولت احمدی نژاد به شدت افزایش دهند.
این دو هدف تاکنون به خوبی محقق شده است.
راهپیمایی میلیونی طرفدارن موسوی و ادامه آن در روزهای بعد و شعارهای «الله اکبر» شبانه در شهرهای مختلف نشان دهنده پیوستار مستحکم جنبشی است که موسوی رهبری آن را به عهده گرفته است.
از سوی دیگر، این اعتراض ها و برخورد امنیتی با آن باعث شده است که ریاست جمهوری احمدی نژاد در داخل و خارج از کشور با بحران مشروعیت بی سابقه ای روبرو شود.
برآیند تداوم این جنبش اعتراضی، ایجاد تردید در میان مسئولان نظام درباره پذیرش ریاست جمهوری احمدی نژاد و افزایش نگرانی ها از عواقب بی توجهی به مطالبات مردم برای آینده کشور و نظام است.
درخواست شورای نگهبان برای تمدید مهلت بررسی شکایت های انتخاباتی و افزایش اعتراض ها در میان اصولگرایان به نحوی که علی لاریجانی، رییس مجلس از تردید بخش عمده ای از مردم درباره درستی انتخابات سخن به میان آورده، نشان می دهد که بخش مهمی از جناح محافظه کار و نزدیکان مقام رهبری خواستار ابطال انتخابات هستند یا هنوز در حال سنجیدن شرایط پیش از تصمیمگیری برای به رسمیت شناختن نهایی ریاست جمهوری احمدی نژاد هستند.
قاعدتا همه این تحولات که ناشی از تداوم اعتراض های مردمی و ایستادگی موسوی و کروبی است، نقاط قوت قلب برای طرفداران این دو به شمار می رود.
به علاوه، همراهی ضمنی یا صریح بیشتر مراجع تقلید با اعتراض های مردمی و خودداری بیشتر مراجع قم از ارسال پیام تبریک به احمدی نژاد نشان می دهد که پایگاه اجتماعی مخالفان احمدی نژاد گستردهتر از آن است كه در خیابان ها دیده می شود و چه بسا ادامه اعتراض ها به زودی صداهای تازه ای را علیه نتایج اعلام شده انتخابات بلند کند.
باید گفت جنبش اعتراضی کنونی از پراکندگی ها و ضعف هماهنگی به ویژه در شهرهای خارج از مركز رنج می برد. به دلیل ایجاد محدودیت شدید برای رسانه های جمعی، موسوی و کروبی با مشکل ارتباط گیری با مخاطبان خود و توده مردم روبرو شده اند و نمی توانند پیام ها و هشدارهای خود را به آسانی به جامعه برسانند.
با این حال، پیگیری در سطح جامعه برای دریافت آخرین مواضع و پیام های کروبی و موسوی اثر این موانع را تا حدودی خنثی کرده و نتایج مثبت خود را در دعوت از مردم برای حضور در تجمعات و انجام نافرمانی مدنی نشان داده است.
این موضوع برای این اهمیت دارد که جنبش اعتراضی مردم ایران باید هماهنگ با رهبران آن و سنجیده به پیش رود تا حجم عظیم اعتراض و نارضایتی عمومی به یکباره منفجر نشود یا دچار ایستایی ناگهانی نشود.
به نظر می رسد جریان اعتراض عمومی در روزهای آینده تنوع بیشتری به خود گرفته و از نافرمانی مدنی مانند بوق زدن تا اعتصاب سراسری را در برگیرد.
از این رو، توجه به پیام های موسوی و کروبی، گوش ندادن به شایعات، دوری گزیدن از عوامل اغتشاش گر که می توانند عناصر حکومتی یا حتی عوامل کشورهای خارجی باشند و تلاش برای ایفای نقش «هر نفر یک رسانه» اهمیت اساسی در ادامه حرکت اعتراضی مردم خواهد داشت.
به همان اندازه كه ادامه این حركت بستر ساز تحولات مهمی در آینده خواهد بود، توقف آن هم می تواند به تثبیت وضعیت موجود بینجامد و همه برای بالندگی و تداوم مدنی اعتراض عمومی مسئولیت خواهند داشت.
