خبر - مردمک

در پی شکایت باشگاه زنان نینجا از رویترز که آن‌ها را در یک خبر ویدئویی «آدم‌کش» نامیده بود، این خبرگزاری اعلام کرد که دولت ایران مجوز کار کارمندانش را در این کشور به حالت تعلیق در آورده است.

خبرگزاری رویترز روز پنج‌شنبه، دهم فروردین گزارش داد که وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در پی این شکایت که در قوه قضائیه مطرح شده، کارت خبرنگاری ۱۱ کارمند این خبرگزاری در ایران را ضبط کرده است.

در بخش‌های ویدئویی این گزارش که اواخر بهمن منتشر شد، از این زنان رزمی‌کار با عنوان «هزاران زن نینجا به عنوان آدم‌کش در ایران آموزش می‌بینند» یاد شد. اما پس از اعتراض آنها، محتوای گزارش به «سه هزار زن در ایران به عنوان نینجا آموزش می‌بینند» تغییر یافت.

در همین رابطه، استفان جی ادلر، سردبیر رویترز گفته است: «ما اذعان داریم که این خطا رخ داده و موضوع بسیار جدی است، اما به سرعت آن را در همان‌روز تصحیح کردیم و گام‌های مناسبی برای جلوگیری از وخامت این مسئله برداشتیم.»

خبرگزاری رویترز پس از آن‌که شبکه تلویزیونی انگلیسی‌زبان پرس‌تی‌وی ایران از محل آموزش سه هزار زن نینجا گزارشی منتشر کرد، برای تهیه گزارش سراغ این باشگاه آموزش نین‌جوتسو رفت.

در گزارش رویترز آمده بود که سه هزار زن و دختر در سنین ۵ تا ۵۶ سال در یک باشگاه آموزش هنر رزمی نین جوتسو که ۲۳ سال پیش در کرج راه‌اندازی شده، در صورت هر گونه حمله احتمالی نظامی آماده دفاع از کشورشان هستند.

همچنین در این گزارش اکبر فرجی، موسس این مرکز آموزش فنون رزمی گفته بود برای من به عنوان یک مربی و یک ایرانی مهم این است که با دادن آموزش، قدرت و توانایی زنان را بالا ببرم تا هر چه در توان داریم برای حفاظت از ایران انجام دهیم.

خبرگزاری فارس نیز در این باره نوشته است که زنان هنرجوی رشته رزمی نین‌جوتسو از رویترز به خاطر اینکه آن‌ها را صریحا «آدم‌کش» خطاب و خطرناک توصیف کرده، شکایت کرده‌اند.

این خبرگزاری نیمه‌دولتی تصریح کرده که در واکنش به این شکایت، رویترز قسمت‌هایی از گزارش خود را پس از ۱۰ روز تغییر داده «اما از هرگونه عذرخواهی از دختران ایرانی سرباز زد.»

در این گزرش آمده است که تهیه کننده آن که بلافاصله ایران را ترک کرده، «با طرح سوالی مبنی بر واکنش دختران نینجا در قبال حمله احتمالی به ایران و استفاده از بخشی از پاسخ وطن پرستانه» این اتهام را به آن‌ها وارد کرده است.

فارس افزوده است که زنان نینجا، در شکایت خود خواستار اعاده حیثیت شده‌اند و اعلام کرده‌اند تا به سرانجام رساندن این پرونده قانونی آن را پیگیری می‌کنند.

در همین حال، آقای فرجی به شبکه پرس‌تی‌وی گفته است که «ما تنها ورزشکار هستیم و به هنرهای رزمی علاقه داریم.»

او با ابراز نارضایتی از تصویری که در گزارش رویترز از آن‌ها ارائه شده، خواستار بیان حقیقت به مردم در مورد زنان نینجا شده است.

خاطره جلیل‌زاده، از کارآموزان نین‌جوتسو نیز در واکنش به محتوای گزارش رویترز به شبکه پرس‌تی.وی گفته است که او در پاسخ به این سوال خبرنگار رویترز که «در برابر حمله اسرائیل و آمریکا چه خواهد کرد»، پاسخی داده که هر کس در جهان در دفاع از وطن خود ابراز خواهد کرد.

تعداد زیادی از زنان سیاه پوش ایرانی که در دوره سنی پنج تا پنجاه و شش سال هستند برای مبارزات مرگبار در آموزشگاهی در تهران آموزش می‌بینند. اکبر فرجی که این آموزشگاه را اداره می‌کند به تلگراف گفته است که ما به این زنان آموزش می‌دهیم که قوی و توانمند باشند تا برای دفاع از سرزمینمان هر کاری بتوانند بکنند.

گزارش - نعیمه دوستدار

از سال ۸۱ که قرار بود زنان با ۱۰‌ هزار تومان بیمه شوند و بعد از ۲۰‌ سال حقوق بازنشستگی بگیرند، نزدیک به ۱۰ سال می‌گذرد. در این سال‌ها، موضوع بیمه زنان خانه‌دار در ایران، هر از چند‌گاهی از طرف مقامات مطرح ‌شده و بعد از دوره‌ای فراموشی،‌گاه با سر و شکلی تازه رخ نموده است.

با توجه به اجرای طرح هدفمندسازی یارانه‌ها و با استناد به اصل ۲۹ قانون اساسی که به بیمه همگانی می‌پردازد، دولت موظف است تا پایان برنامه پنجم توسعه تمام جمعیت کشور را زیر پوشش بیمه قرار دهد. یکی از این گروه‌های جمعیتی، زنان خانه‌دار هستند.

این چندمین بار در طول امسال است که دولت ایران موضوع بیمه زنان خانه‌دار را مطرح کرده است. این بار فاطمه بداغی، معاون حقوقی رئیس‌جمهور گفته است: به زودی خانه‌داری در زمره مشاغل رسمی قرار می‌گیرد. به گفته او، زنان خانه‌دار از انواع بیمه‌های اجتماعی بهره‌مند می‌شوند و تعداد زنان سرپرست خانوار از رقم بی‌کاران کاسته می‌شود.

خانم بداغی همچنین تاکید کرده است: اشتغال یکی از مشکلات زنان سرپرست خانوار است و اگر خانه‌داری شغل محسوب می‌شود، باید تمام مزایای رسمی آن برای زنان سرپرست خانوار لحاظ شود.

فاطمه بداغی، در همایش ملی زنان سرپرست خانوار، این موضوع را با توجه به موضوع طلاق و مساله زنان سرپرست خانوار بیان کرد. به نظر می‌رسد رویکرد معاون حقوقی رئیس‌جمهور در این زمینه بیشتر رویکردی آمار محور و برای کم کردن آمار زنان سرپرست خانوار است، چون او شغل محسوب‌شدن خانه‌داری را زمینه‌ای برای کاهش عنوان زنان سرپرست خانوار و توجه به اشتغال زنان با دیدگاه‌های تازه‌ تعریف کرده تا به این وسیله به کم کردن آمار بی‌کاران کشور کمک کرده باشد.

طاهره، زن ۵۶ ساله‌ای است که چندماه پیش، شوهرش را به‌خاطر بیماری قلبی از دست داده. شوهرش صاحب یک مغازه خرده‌فروشی بود و اعتقادی به بیمه نداشت. درآمدشان هم آن‌قدر زیاد نبود که حق بیمه خویش‌فرما بدهند. وقتی شوهرش بیمار شد، همه زندگیشان را صرف عمل قلب باز او کردند و چیزی برای بچه‌ها و روزهای مبادا نماند.

حالا طاهره هم به فکر افتاده است که خودش را بیمه کند تا اگر بلایی سرش آمد یا بیمار شد، خودش و بچه‌ها دردسر کمتری داشته باشند. اما تا به‌حال هر وقت که به شعبه اداره بیمه مراجعه کرده، جواب سربالا شنیده است.

برآورد‌ها می‌گویند هر زن خانه‌دار به اندازه ۶۴۰‌ هزار تومان در ماه کار می‌کند و می‌گویند ۱۸میلیون زن خانه‌دار در ایران زندگی می‌کنند.

کارشناسان هشدار داده‌اند که بسیاری از زنان خانه‌دار در ایران، به دلیل نداشتن چشم‌انداز مشخصی از آینده، دچار افسردگی و فرسودگی پیش از موعد می‌شوند و کار خانگی روز و شبشان هیچ کجا به حساب نمی‌آید.

مطالبات این قشر از زنان ایرانی برای داشتن آینده‌ای مطمئن که پیری، از کارافتادگی، بیماری و چنین ماجراهایی آن را تهدید می‌کند، یک دهه است که به عنوان بیمه زنان خانه‌دار مطرح شده و حالا با چرخشی ناگهانی، در قالب بیمه «زنان خانه‌دار نیازمند» تغییر شکل داده؛ اتفاقی که رسانه‌ها کمتر به آن توجه نشان دادند.

شاید وقتی دیگر

موضوع بیمه‌های اجتماعی برای زنان خانه‌دار، سابقه‌ای چندین ساله دارد. آخرین بار، تهمینه دانیالی، مشاور رئیس مرکز امور زنان و خانواده ریاست‌جمهوری، آبان‌ماه گذشته اعلام کرد که بخشی از بودجه مورد نیاز برای بیمه زنان خانه‌دار، از محل هدفمندی یارانه‌ها پرداخت خواهد شد.

او گفت: اگر بتوانیم بخشی از بودجه را از این طریق تامین کنیم، شاید در برنامه بلندمدت ۱۰‌ساله و برنامه پنجم و ششم توسعه، مرحله به مرحله زنان خانه‌دار جزو این گروه قرار گیرند.

او همچنین گفت که اجرای قطعی بیمه زنان خانه‌دار در ۵ ماه پایانی سال خواهد بود و به محض تکمیل منابع مالی، این بیمه‌نامه در اختیار زنان خانه‌دار قرار خواهد گرفت که البته اولویت اول با زنان سرپرست خانوار، بدسرپرست و خودسرپرست است.

مریم مجتهدزاده، رئیس مرکز امور زنان ریاست جمهوری هم شهریور ماه امسال گفته بود: بیمه زنان خانه‌دار در این مرکز درحال پیگیری است اما این طرح تمام زنان خانه‌دار را شامل نمی‌شود و شرایط آن پس از تامین منابع مالی و تصویب اعلام خواهد شد.

او از رایزنی‌هایی با وزیر امور اقتصادی و دارایی سخن گفته بود و اینکه این طرح مورد قبول واقع شده؛ اما تاکید کرده بود که مهم‌ترین بحث در این زمینه، تامین منابع مالی است.

قرار بود همگانی باشد

اوایل امسال هم داستان بیمه زنان خانه‌دار با روایتی دیگر مطرح شد. وزیر رفاه، صادق محصولی خبر داده بود که برای بیمه‌های اجتماعی مدل‌های مختلفی وجود دارد و زنان خانه‌دار می‌توانند از مدل ۱۲درصد، ۱۴درصد، ۱۸درصد یا ۲۷ درصد استفاده کنند و زیر پوشش بیمه تامین اجتماعی قرار بگیرند. البته وزیر رفاه اجرای این طرح را منوط به اجازه مجلس دانسته و گفته بود که بیمه زنان خانه‌دار در صورت تصویب مجلس شورای اسلامی‌ و ابلاغ آن به صورت یک قانون قابل اجراست و در غیر این صورت اجرای آن امکان‌پذیر نیست.

وزیر رفاه درباره اینکه از محل بودجه عمومی‌ به این نوع بیمه‌ها یارانه داده شود، اعلام کرده بود که این کار مستلزم مصوبه مجلس شورای اسلامی ‌است. به گفته او، طرح بیمه زنان خانه‌دار هیچ‌گاه به صورت قانون نبوده است اما زمانی که با طرح و تصویب در مجلس به صورت قانون در آید و متناسب با قانون اعتبارات لازم به آن اختصاص یابد، قابل اجرا خواهد بود.

در مقابل این اظهار نظر، سید جواد زمانی، سخنگوی کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی، گفته بود که دولت باید بار مالی این طرح را تامین کند و نیازی به تصویب مجلس نیست؛ چون مجلس نمی‌تواند برای تامین اجتماعی تعهد مالی ایجاد کند اما دولت باید در بودجه سنواتی منابع مالی مورد نیاز این قانون را مورد توجه قرار دهد.

آن زمان هنوز پیشنهاد استفاده از بودجه یارانه‌ها برای این کار مطرح نشده بود و زمانی، یکی از راهکارهای لازم برای اجرای بیمه اجتماعی زنان خانه‌دار را ارایه متمم بودجه از سوی دولت دانسته بود.

تعرفه نامشخص، محدوده سنی نامعلوم

تاکنون، براساس طرحی که به عنوان طرح بیمه زنان خانه‌دار شناخته می‌شد و مدتی هم بیمه کمک کدبانو نام گرفته بود، زنان خانه‌دار با پرداخت حق بیمه ۱۴، ۱۸و ۲۷ درصدی می‌توانستند بیمه شوند.

به نسبت درصد انتخابی، با انتخاب و پرداخت هر‌یک از این حق بیمه‌ها، آنان از مزایای بیمه‌های اجتماعی، شامل مستمری باز‌نشستگی، از کار افتادگی، حوادث، فوت و از این قبیل، همچنین بیمه‌های درمانی بهره‌مند می‌شدند. سهم پرداختی دولت در این بخش تنها ۳درصد، آن هم به صورت مشارکت عام بود و با این رقم اندک می‌توان گفت که دولت در پرداخت حق بیمه زنان خانه‌دار، تقریبا سهمی‌ نداشته است.

حالا به نظر می‌رسد با گفته‌های جدید رئیس مرکز زنان و خانواده ریاست جمهوری و مشاوران او، با وجود تعداد زیاد زنان سرپرست خانوار، بدسرپرست و خودسرپرست، تا زمانی که همه زنان زیر پوشش این بیمه قرار بگیرند، همچنان راه درازی در پیش است.

در حالی که هنوز معلوم نیست منابع مالی این نوع بیمه چطور تامین خواهد شد، مقامات از کم شدن تعداد بی‌کاران در آمار رسمی ‌سخن می‌گویند. از سوی دیگر، مساله بیمه زنان خانه‌دار برای تامین آینده‌ای مطمئن برای این گروه که تعدادشان هم کم نیست، چالش‌های دیگری هم پیش رو دارد.

با وجود آن‌که بنا بر تاکید رئیس مرکز امور زنان ریاست جمهوری، این طرح بسیاری از زنان را پوشش نخواهد داد، سخنی هم از میزان حق بیمه پرداختی این گروه از زنان در شیوه جدید به میان نیامده است.

طبق برنامه قبلی، با توجه به این‌که خانه‌داری در گروه حرف و مشاغل آزاد قرار داده شده بود، این چالش وجود داشت که منبع تامین پرداخت این حق بیمه برای زنانی که منبع درآمد مطمئن و بالایی ندارند و باید آن را از خرج خانه و درآمدهای ناچیز خانگی تامین کنند، کجا خواهد بود. به این ترتیب اگر منابع مالی قابل قبولی برای اجرای این طرح تامین نشود، این مشکل در مورد زنان سرپرست خانوار، به شکل برجسته‌تری نمایان خواهد شد.

شرط سنی، نکته ابهام دیگری است که تاکنون در مورد بیمه زنان خانه‌دار وجود داشته. طبق قانون، تنها زنان بین ۲۰ تا ۴۵ سال می‌توانستند برای بیمه شدن اقدام کنند. این مساله تنها در مورد زنانی که سابقه پرداخت بیمه داشتند متفاوت بود و به نسبت سال‌های بیمه‌پردازی از این سقف سنی کاسته می‌شد.

در شرایطی که به نظر می‌رسد عده‌ای زیادی از زنان خانه‌دار، ‌ بیش از ۴۵‌ سال داشته باشند، این‌که قانون‌گذار پیش‌تر میانگین سنی ۲۰ تا ۴۵ سال را برای بیمه شدن در نظر گرفته بود، جای سوال داشت. اما اکنون مشخص نیست که با این گفته‌های جدید، آیا هم‌چنان زنان خانه‌داری که در این محدوده سنی قرار دارند شامل این طرح خواهند شد یا نه و اگر سابقه بیمه‌پردازی در زنان سرپرست خانوار وجود نداشته باشد، آیا آن‌ها هم از این گردونه خارج می‌شوند.

خبر - مردمک

گزارش انجمن اقتصاد جهانی می‌گوید ایران از لحاظ برابری جنسیتی، یکی از بدترین کشورهای جهان است.

انجمن اقتصاد جهانی، روز سه‌شنبه اول نوامبر، ششمین گزارش سالانه گردهمایی جهانی جنسیتی خود را با بررسی برابری جنسیتی در ۱۳۵ کشور که ۹۳ درصد جمعیت جهان را در خود جای داده‌اند منتشر کرد.

در این بررسی ایران، پس از ترکیه، مصر و سوریه، رتبه ۱۲۵ را به خود اختصاص داده است.

انجمن اقتصاد جهانی، در بررسی‌های خود برای تعیین بهترین و بدترین کشورها در زمینه برابری زنان، ۱۴ متغیر را در چهار دسته: دسترسی زنان به آموزش‌های پایه‌ای و پیشرفته، سلامت و تندرستی زنان با احتساب میزان امید به زندگی، برابری فرصت‌های اقتصادی و میزان مشارکت در آنها، و قدرت و اختیار سیاسی، در نظر گرفته است.

بر اساس این گزارش، ایران به لحاظ سلامتی و امید به زندگی برای زنان رتبه ۸۵ و به لحاظ دسترسی به تحصیلات رتبه ۱۰۵ را دارد، اما از نظر مشارکت در امور اقتصادی و قدرت سیاسی به ترتیب در جایگاه ۱۲۵ و ۱۳۰ ایستاده است.

انجمن اقتصاد جهانی در گزارش خود یمن را به عنوان بدترین کشور برای زنان معرفی کرده و پس از آن به ترتیب کشورهای چاد، پاکستان، مالی و عربستان سعودی بدترین کشورهای جهان برای زنان هستند.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که در این کشورها و کشورهایی که در انتهای جدول رتبه‌بندی انجمن اقتصاد جهانی حضور دارند، هیچ گونه سرمایه‌گذاری روی جمعیت زنان انجام نمی‌گیرد.

به گزارش فوربس، اگرچه جایگاه عربستان سعودی در ته این جدول قرار دارد اما در سال‌های گذشته دو عامل دادن حق رای به زنان و مبارزه زنان برای داشتن حق رانندگی، نشان داده که زنان تا چه اندازه می‌توانند جایگاه قدرتمندی در عرصه کاری داشته باشند.

اسکاندیناوی؛ بهترین جا برای زنان

گزارش سالانه انجمن اقتصاد جهانی نشان می‌دهد که کشورهای اسکاندیناوی بهترین کشورها برای زنان هستند.

در این گزارش صدر جدول رده‌بندی در اختیار کشورهای اسکاندیناوی است و ایسلند هم جایگاه نخست را دارد.

ایسلند همانند دیگر کشورهای اسکاندیناوی، دارای سابقه‌ای طولانی در حمایت زنان به مشارکت‌های سیاسی است و توانسته برای سومین سال پیاپی صدرنشین این رتبه‌بندی باشد.

پس از ایسلند به ترتیب کشورهای نروژ، فنلاند، سوئد، ایرلند، نیوزلند و دانمارک در این رده‌بندی قرار دارند.

کشورهای اسکاندیناوی که ۱۰۰ درصد جمعیت آنها با سواد هستند از سال ۲۰۰۶ همواره جزو ۱۰ کشور برتر این رده‌بندی بوده‌اند.

بر اساس این گزارش، در شش سال گذشته، ۸۵ درصد از کشورهای مورد مطالعه نسبت‌های برابری خود را ارتقا داده‌اند، اما با این حال هنوز زنان در همه جا، برای گرفتن دستمزد برابر و تصرف کرسی‌های سیاسی با موانعی روبه‌رو هستند.

در همین حال کلاس شواب، بنیانگذار و رئیس انجمن اقتصاد جهانی می‌گوید: در جهانی که در آن زنان کمتر از ۲۰ درصد تصمیم‌گیرندگان را تشکیل می‌دهند، جهانی است که یک فرصت بزرگ برای پیشرفت را از دست می‌دهد و مخازن بکر بالقوه را نادیده می‌گیرد.

«فقط ۱۳ درصد زنان ایرانی مشغول کار هستند»

سال گذشته وزارت کار ایران آمار داده بود که فقط ۱۳ درصد زنان ایرانی شاغل هستند.

در این باره رئیس موسسه کانون زنان بازرگان ایران گفته بود که میزان اشتغال زنان در ایران، کمتر از آماری است که قرار بوده محقق شود.

به گفته فاطمه مقیمی، رئیس موسسه کانون زنان بازرگان ایران، در برنامه چهارم توسعه پیش‌بینی شده بود نرخ مشارکت زنان در سال ۱۳۸۸، ۱۶.۲ درصد و مردان ۶۹.۲ درصد باشد که این موضوع هنوز محقق نشده است. این در حالی است که براساس آمارهای مجمع جهانی اقتصاد، زنان مشارکت ۴۲ درصدی در اقتصاد جهان دارند.

خانم مقیمی همچنین گفته بود که در آمار مجمع جهانی اقتصاد از حیث میزان فعالیت‌های زنان، ایران در رتبه ۱۱۶ قرار گرفته است.

پیش از این در مردادماه سال گذشته، مرکز آمار ایران در تازه‌ترین آمار خود اعلام کرده بود که نرخ بیکاری دربین زنان نسبت به مردان در سال ۸۸ در مقایسه با سال ۸۷ بیشتر بوده است.

داده‌های آمار نشان می‌‌دهد که در سال ۸۸، بیش از ۲۲ درصد از جوانان بین ۱۵ تا ۲۹ ساله بیکار بوده‌اند که در این مورد هم شاخص در بین زنان جوان نسبت به مردان بیشتر بوده است.

خبر - مردمک

زهرا رهنورد و شیرین عبادی از سوی موسسه آمریکایی «نجات زنان» به عنوان یکی از صد فرد اثرگذار که برای بیداری زنان و احقاق حقوق آن‌ها در ایران فعالیت‌های گسترده‌ای داشته‌اند، معرفی شدند.

موسسه آمریکایی women deliver، به مناسبت صدمین سالگرد روز جهانی زن، فهرستی صدنفره از زنان و مردانی را منتشر کرده که طی سال‌های گذشته برای بیداری زنان سراسر جهان و همچنین آگاهی دادن به آن‌ها برای احقاق حقوق خود تلاش کرده‌اند.

موسسه نجات زنان، زهرا رهنورد را «هنرمند و فعال اجتماعی ایرانی و رئیس سابق دانشگاه الزهرا» معرفی کرده و او را به دلیل دفاع از حقوق زنان در جریان جنبش سبز شایسته انتخاب دانسته است.

بنابر این گزارش زهرا رهنورد، با وجود سرکوب و اختناق شدید از سوی دولت ایران، همچنان «صدای استوار حقوق زنان در ایران» است.

دو هفته است که از خانم رهنورد و همسر او، میرحسین موسوی، خبری در دست نیست و خانواده و نزدیکان او می‌گویند که حکومت آنان را بازداشت کرده است.

شیرین عبادی هم «وکیل و فعال حقوق بشر و برنده جایزه صلح نوبل» معرفی شده که به دلیل «مبارزه برای احقاق حقوق بشر در ایران» در میان صد چهره اثرگذار قرار گرفته است.

به گزارش سایت موسسه نجات زن، این افراد از میان فعالان در عرصه‌هایی چون سلامت، حقوق بشر، سیاست، اقتصاد، آموزش، روزنامه‌نگاری، فرهنگ و فعالیت‌های بشردوستانه انتخاب شده‌اند.

شجاعت، تعهد به رشد و آگاهی زنان و توجه به نتیجه نهایی فعالیت‌ها، معیارهایی بوده که از سوی این موسسه برای انتخاب صد چهره‌ اثرگذار مورد توجه قرار گرفته است.

ملکه رانیا عبدالله همسر پادشاه اردن به خاطر تلاش برای آموزش دختران، لینسی آداریون برنده جایزه پولیتزر به خاطر فراهم آوردن تصاویری از زندگی زنان، کریستین امان‌پور خبرنگار به خاطر تهیه گزارش‌هایی درباره تبعیض علیه زنان در سراسر دنیا، لورا بوش همسر رئیس‌جمهور سابق امریکا به خاطر توجه به سلامت و توانمندسازی زنان، هیلاری کلینتون وزیر امورخارجه امریکا به خاطر دفاع همیشگی از حقوق زنان در سراسر جهان، بانکی مون دبیرکل سازمان ملل به دلیل تلاش برای سلامت زنان و کودکان، اپرا وینفری تهیه‌کننده و مجری تلویزیون به دلیل انتشار داستان زندگی زنان و ملندا گیتس همسر بیل گیتس به خاطر دفاع همیشگی از زنان در این فهرست معرفی شده‌اند.

عبادی و رهنورد از نگاه موسسه «نجات زنان»

زهرا رهنورد در گزارش بلندی که به معرفی فعالیت‌ها و شخصیت هر یک از برگزیدگان می‌پردازد، به عنوان یکی از چهره‌های جنبش آزادی‌خواهی ایران معرفی شده است.

در این گزارش آمده است: زهرا رهنورد در جریان انتخابات سال ۲۰۰۹ میلادی در ایران، برای نخستین بار به عنوان همسر یک سیاست‌مدار به طور رسمی وارد مبارزه انتخاباتی شد و همراه با میرحسین موسوی، مرد اصلاح‌طلب ایرانی در مجامع عمومی حضور یافت.

این گزارش به جمعیت ۶۵ درصدی دختران  ایرانی در دانشگاه‌ها و امکان حضور زنان ایرانی در مجلس اشاره کرده و در ادامه نوشته است: با وجود این حضور پررنگ اجتماعی، زنان ایرانی طبق قانون در عرصه‌هایی چون طلاق و تکفل فرزندان و ارث، نصف مردان حق دارند و قوانین سخت‌گیرانه حجاب در فضای عمومی در مورد آن‌ها اعمال می‌شود.

زهرا رهنورد در جریان مبارزات انتخاباتی سال گذشته از اصلاح قوانین تبعیض‌آمیز علیه زنان و حضور پررنگ‌تر آنان در دولت سخن گفت و پس از آن، هنگامی که مردم در اعتراض به نتیجه انتخابات به خیابان‌ها آمدند، خانم رهنورد و همسرش به آن‌ها پیوستند و او به چهره جنبش سبز بدل شد.

این موسسه، شیرین عبادی را چهره‌ای جهانی، وکیل و فعال حقوق بشر معرفی کرده که چندین دهه را به مبارزه برای احقاق حقوق زنان، کودکان و زندانیان سیاسی در ایران صرف کرده است.

در این گزارش آمده است: شیرین عبادی، نخستین زن مسلمان برنده جایزه صلح نوبل و یکی از اولین زنان قاضی در ایران است که پس از انقلاب اسلامی فرصت قضاوت را از دست داد و از آن زمان تا کنون به وکالت اشتغال دارد. او یکی از بنیانگذاران کمپین یک میلیون امضا در ایران است که برای رفع تبعیض علیه زنان راه‌اندازی شده است. 

زهرا رهنورد در حالی به عنوان یکی از اثرگذارترین زنان جهان معرفی شده است که طی دو هفته گذشته هیچ خبری از او و میرحسین موسوی در دست نیست.

مخالفان حکومت ایران می‌گویند او و آقای موسوی همراه با مهدی کروبی و همسرش از سوی حکومت ایران بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شده‌اند، اما مقام‌های ایران دستگیری آن‌ها را تکذیب کرده‌اند و با وجود اینکه خانه سران مخالفان حکومت ایران تخلیه شده است، مسئولان حکومتی می‌گویند که رهبران مخالفان ایران در حال زندگی عادی و روزانه خود هستند.

موسسه نجات زنان

موسسه women deliver که در سال ۲۰۰۷ میلادی در امریکا تاسیس شد، در گستره جهانی و در زمینه ایجاد الزام‌ سیاسی و سرمایه‌گزاری اقتصادی برای تحقق اهداف توسعه هزاره فعالیت می‌کند.

کاهش مرگ و میر مادران و توسعه دسترسی به بهداشت باروری یکی از مهم‌ترین اهداف این موسسه است که در بندهایی از اهداف توسعه هزاره نیز مورد توجه قرار گرفته است.

اهداف توسعه هزاره، هفت هدف مشترک هستند که در سال ۲۰۰۰ در سازمان ملل بر سر آن‌ها توافق شد. برابری جنسیتی و توانمندسازی زنان، کاهش مرگ و میر کودکان و بهبود وضعیت مادران سه هدف این توافق‌نامه است که مورد توجه موسسه نجات زنان قرار گرفته است.

خبر - مردمک

دوره آموزشی حکمت و معرفت در حوزه مقابله با جنگ نرم برای استادان معارف دانشگاه‌ها و مدیران زن در دستگاه‌های مختلف برگزار می شود.

مدیر آموزش مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، از برگزاری دوره آموزشی حکمت و معرفت در حوزه مقابله با جنگ نرم برای استادان معارف دانشگاه‌ها و مدیران زن در دستگاه‌های مختلف خبر داده است.

پس از دهمین انتخابات ریاست جمهوری و روند رو به افزایش اعتراض‌های مردمی، طرح‌های مختلف آموزشی، تحت عنوان آموزش جنگ نرم در مراکز مختلف وابسته به دولت و به‌خصوص در مراکز آموزشی به اجرا درآمده است. ازجمله «آموزش جنگ نرم به 1500 طلبه و بسیجی»، «اعزام افسران جنگ نرم به مدارس تهران»، «كارگاه آموزشي جنگ نرم» و حالا «آموزش جنگ نرم به مدیران زن» که تازه‌ترین این سلسله آموزش به شمار می‌رود.

این دوره‌های آموزشی بیشتر کوتاه‌مدت هستند و نه تنها در تهران بلکه در شهرهای مختلف ایران طی دو هفته برگزار می‌شوند.

به گزارش خبرآنلاین، تازه‌ترین این دوره‌های آموزشی، توسط مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری با هدف مجهز شدن مدیران زن به «سلاح بصیرت» برگزار شده است.

به گفته زهره لاجوردی، مدیر آموزش مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری، در این دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت، سعی بر آگاه‌سازی و مدیریت زنانی می‌شود که در دستگاه‌ها و وزارتخانه‌های مختلف مسئولیتی بر عهده دارند.

مدیر آموزش مرکز امور زنان و خانواده ریاست جمهوری گفته است: وقتی این زنان آموزش دیده و توانمند شوند، این آموزش در برنامه‌ریزی‌ها و تصمیم‌گیری‌های آنان تاثیر داشته و در همان نهاد دولتی نیز این آموزش‌ها را برای سایر کارکنان اجرا می‌کنند.

یکی از نخستین دوره‌هایی که تحت عنوان آموزش نرم برگزار شد، دوره آموزشي افسران جوان جنگ نرم بود که اواخر سال گذشته به منظور ارتقای سطح خبرنگاران زن و بسيج جامعه زنان كشور شکل گرفت و طی آن 68 نفر از دانشجويان زن علاقه‌مند به حوزه خبر و خبررساني، به مدت دو هفته تحت آموزش‌های تخصصی قرار گرفتند.

مينو اصلانی، رئيس بسيج جامعه زنان كشور گفته بود که امروزه زنان در جنگ نرم موجود، هدف اصلی دشمن هستند و مهمترين بحث آن‌ها هم «فروپاشى خانواده» است.

او تاکید کرده است باید «با كارهاى رسانه‌اى، پژوهشى، مطالعاتى و تحقيقاتى» با اين جنگ مقابله شود.

مرضیه وحید دستجردی از مشکلات و دردسرهایی که برای همسرش به عنوان همسر وزیر بهداشت پیش آمده می‌گوید.

خبر - مردمک

نتیجه یک پژوهش در تهران نشان می‌دهد که مسئله تجاوز و خشونت اجتماعی در ذهن زنان ایرانی آنچنان پر رنگ است که آنها را مجبور به رعایت «هنجارهای محدودیت آفرین مردانه» می‌کند.

نتیجه یک پژوهش در تهران نشان می‌دهد که مسئله تجاوز و خشونت اجتماعی در ذهن زنان ایرانی آنچنان پر رنگ است که آنها را مجبور به رعایت «هنجارهای محدودیت آفرین مردانه» می‌کند.

این پژوهش با عنوان «احساس ناامنی در تجربه زنانه از زندگی روزمره» که حاصل گفت‌وگوی دو استادیار دانشگاه تهران و یک دانشجوی دکترای جامعه‌شناسی همین دانشگاه با 40 زن تهرانی است، الگویی پنج‌گانه از مواجهه زنان با مسئله ناامنی در فضاهای شهری ارائه می‌دهد.

هدف از این پژوهش، که در وبلاگ مربوط به آثار یوسف اباذری جامعه‌شناس و پژوهشگر ایرانی منتشر شده، بررسی میزان احساس ناامنی زنان در زندگی روزمره و در فضاهای شهری با توجه به داشتن بدنی زنانه ذکر شده است. 

در پرسش‌هایی که در این پژوهش طرح شده از مصاحبه‌شوندگان خواسته شده که نحوه مدیریت بدن خود در برخورد با خطرات شهری و احساس ناامنی حاصل از زندگی در شهر را تشریح کنند.

پژوهشگران با بررسی مصاحبه‌های انجام شده، زنان ساکن در شهرهای بزرگ ایران را به پنج گروه تقسیم کرده‌اند؛ زنانی که از ورود به حوزه‌های عمومی احساس نگرانی و از آن پرهیز می‌کنند، زنانی که با وجود حضور در حوزه عمومی از برقراری ارتباط ناتوانند، زنان عادی جامعه که از عرصه‌های خطرخیز اجتناب می‌کنند، زنان فمینیستی که می‌کوشند ایدئولوژی ترس از جهان مردانه را واژگون کنند و در نهایت «زنان تن‌فروش» که -بر اساس این پژوهش- «هراسی از مورد تجاوز واقع شدن ندارند» و «در عوض، ترس‌های دیگری را تجربه می‌کنند».

به باور پژوهشگران، بیشتر زنان شهری به گروه سوم تعلق دارند؛ زنانی پرورش یافته در سطوح میانی جامعه که طیف وسیعی از خانواده‌های متوسط پایین تا متوسط بالا را شامل می‌شود و به دلیل همین گستردگی طبقانی نمی‌توان توصیف دقیقی از رفتارها، اندیشه‌ها، وضعیت خانوادگی و پایگاه اقتصادی و اجتماعی آنها ارائه داد.

فضاهای عمومی در این گروه از زنان وحشت ایجاد نمی‌کند. اما این مسئله به معنای نداشتن احساس ترس نیست. این گروه از زنان تنها به دلیل مهارت‌های اجتماعی و مدیریت درست زمان و مکان حضور، از مواجهه با خطر در امان هستند.

دو گروه نخست که وجه مشترکشان پرورش در خانواده‌های سنتی است٬ بخش‌های کوچکتری از جامعه زنان را تشکیل می‌دهند.

گروه اول که در قلمروهایی زنانه و مردانه تربیت شده‌اند٬ هیچ نوع فعالیت اجتماعی ندارند. محل فعالیت اصلی این گونه زنان، خانه و فعالیت اصلی آنها شوهرداری است. این دسته از زنان در صورت برخورد با تهدید مردانه، «زن» را زمینه‌ساز برخورد تهدیدآمیز می‌دانند و در مقابل نظام‌های هنجاری جامعه مردسالار به اطاعت می‌پردازند.

نعیمه 42 ساله و مدرس اخلاق، نماینده‌ای از این گروه است و چنین تعریفی از مردان ارائه می‌دهد: «خدا مرد را جوری آفریده است که کف کفش او هم چشم دارد،‌ حتی اگر مردی پشتش هم به زن‌ها باشد، باز هم در حال دید ‌زدن است.»

از دید این زنان، مرد ترکیبی از اقتدار و نیروی شهوانی و زن، ترکیبی از عفاف و آسیب‌پذیری است که باید با دور ماندن از مردان غریبه، پرهیزکاری خود را حفظ کند پس سعی می‌کند با خارج نشدن از حوزه خصوصی خود احتمال تجاوز و تعدی مردان بیگانه را از میان بردارد.

به عقیده پژوهشگران، این گروه نمی‌توانند تیپ عام زن در جامعه شهری ایران باشد.

دسته دوم زنانی هستند که برای انجام امور واجب مانند خرید یا تحصیل از خانه خارج می‌شوند اما همچنان وظیفه اصلی زن را خانه‌داری می‌دانند. مسیرهای جدید و ناشناخته برای آنها احساس خطر و هیجان همراه دارد.

زهره پزشک عمومی 34 ساله که در این گروه می‌گنجد، همسر دوستش که او را برای یافتن نشانی جای جدیدی روانه کرده، اینطور توصیف می‌کند:‌ «شوهر او آنقدر نامرد است که به او گفته بود خودت برو آدرس را پیدا کن. آخر اگر قرار بود خودش تنها در یک خیابون ناشناس راه برود که دیگر شوهر نمی‌خواست.»

این زنان از ایجاد رابطه انسانی با مردان در جامعه پرهیز و تنها رابطه‌ای ابزاری با آنها برقرار می‌کنند. همین مسئله بر ترس آنها از مردان ناشناس دامن می‌زند، آنها را مشکوک و خطرناک جلوه می‌دهد و راهی برای احساس امنیت و تعلق در فضای اجتماعی نمی‌یابند.

گروه چهارم در این تحقیق زنان فمینیست لقب گرفته‌اند؛ زنانی که در اقلیت هستند و قاعده بازی بدن مردانه و زنانه را واژگون کرده‌اند. آنها با این مسئله که بدن‌هایشان به دلیل شکل زیستی می‌تواند مورد بهره‌برداری مردان قرار گیرد، مخالفت می‌کنند و به جای نگرانی از داشتن بدنی زنانه،‌ سطح ترس خود را کاهش می‌دهند.

زینب٬ دانش‌آموز 15 ساله از مصاحبه‌شوندگانی است که در این دسته طبقه‌بندی شده است. او می‌گوید: هیچ موقع وقتی مردی تو خیابون دنبالم می‌کنه، فرار نمی‌کنم. به جاش دنبالش می‌دوم و سر و صدا راه میندازم تا اون مجبور بشه فرار کنه.

گروه پنجم را زنانی تشکیل می‌دهند که بدن خود را می‌فروشند و از برقراری رابطه جنسی منفعت مالی کسب می‌کنند. آنها با ترس‌های دیگری مواجه‌اند؛ ترس از زمانی که خیابان خالی باشد و مردی که خواهان برقراری رابطه جنسی با آنهاست، حضور نداشته باشد.

پژوهشگران در نهایت رفتار همه زنان را دربردارنده ترکیبی از مقاومت و اطاعت دانسته‌ و به این نتیجه رسیده‌اند که هرچند محیط شهری در بیشتر موارد به عنوان یک محیط خطرناک برای زنان توصیف شده است اما می‌تواند پیش‌شرط تحقق آزادی برای آنان باشد.

از سوی دیگر «احساس ناامنی برای زنان در فضای عمومی جامعه، احساسی ناخوشایند، دردناک و تحقیرآمیز است و نابرابری‌های اجتماعی در رابطه میان زنان و مردان را تشدید می‌کند. و در نهایت مسئله تجاوز و احتمال مورد خشونت واقع شدن آنچنان در ذهنیت زنان پررنگ است که در بیشتر موارد زنان هر پنج دسته را به پذیرش قواعد بازی مردانه و رعایت‌ هنجارهای محدودیت آفرین ناشی از آن وادار می‌کند».

از آنجا که در این پژوهش از روش نمونه‌گیری «گلوله‌برفی» استفاده شده و این روش در مواردی به کار می‌رود که امکان انتخاب تصادفی جامعه آماری وجود ندارد یا محققان دیگری به بررسی‌های ابتدایی نپرداخته‌اند، نمی‌توان نتایج آن را به جامعه زنان شهری ایران نسبت و جمع‌بندی محققان را به کل جامعه شهری ایران تعمیم‌ داد. با این وجود، پژوهشگران معتقدند این بررسی ابتدایی دورنمایی کلی از نگاه زنان شهری ایران ارائه می‌دهد و زمینه‌ را برای پژوهش‌های گسترده با جامعه آماری وسیع‌تر فراهم می‌کند.

نمونه‌های آماری در این تحقیق زنان در فاصله سنی 15 تا 50 ساله را شامل می‌شود. شش نفر از مصاحبه‌شوندگان دانشجو 15 نفر خانه‌دار و 10 نفر شاغل بوده‌اند. چهار نفر از مصاحبه‌شوندگان هم به دسته پنجم تعلق دارند. 16 نفر از نمونه‌های آماری 15 تا 30 ساله، 13 نفر 31 تا 45 ساله و 11 نفر بالای 46 سال بوده‌اند.

خبر - مردمک

روزنامه وال استریت جورنال از عضویت ایران در کمیسیون مقام زن سازمان ملل انتقاد کرده است

وال استریت جورنال در واکنش به عضویت ایران در کمیسیون مقام زن سازمان ملل نوشت: «پاسخ حکومت ایران به مردم معترض به نتیجه انتخابات جنجالی ریاست جمهوری سال گذشته این کشور یک سرکوب علنی بود؛ فعالان مخالف در خیابان‌ها کشته شدند یا در دادگاه‌های پوشالی به مرگ محکوم شدند؛ هزاران نفر دستگیر و بی‌رحمانه مورد ضرب و شتم قرار گرفتند.»

براساس این گزارش تنها ماه گذشته (19 اردیبهشت) پنج زندانی سیاسی ازجمله شیرین علم هلی، مخفیانه اعدام شدند و حتی خانواده‌ها و وکیلان‌شان از پیش در جریان حکم اعدام این افراد قرار نگرفته بودند. دست‌کم 25 زن و مرد دیگر در زندان‌های ایران در انتظار سرنوشت اعدام هستند.

به نوشته این روزنامه، فعالان زن در ایران، که تعدادشان رو به افزایش است، به عنوان ستون جدید دشمنان آیت‌الله‌ها نمایان شده‌اند. در این میان، به‌تازگی دریافته‌ایم که آن‌گونه که حجت‌الاسلام کاظم صدیقی گفته است، زنان موجب مرگ و خرابی گسترده می‌شوند.

وال استریت جورنال با لحنی کنایه‌آمیز نوشت: از نظر آیت‌الله‌ها، زلزله بم که در سال 2003 روی داد و 30 هزار کشته به‌جا گذاشت، می‌تواند یک فاجعه باشد که عامل آن زن بوده است.

ماه گذشته آقای صدیقی در خطبه‌های نماز جمعه خطاب به بینندگانی که مراسم را از تلویزیون می‌دیدند، گفت که بسیاری از زنانی که باحیا لباس نمی‌پوشند موجب گمراهی مردان و افزایش زنا در جامعه می‌شوند که این مسئله موجب افزایش وقوع زلزله می‌شود.

به باور این روزنامه در کشوری که ده‌ها هزار نفر در زلزله جان باخته‌اند، مقصر دانستن زنان برای وقوع این‌گونه بلایای طبیعی یک تلاش شرارت‌بار علیه مدرنیته است.

آقای صدیقی نتیجه‌گیری کرده است که اگر تنها زنان «به دین پناه ببرند» و براساس «ارزش‌های اخلاقی اسلامی» زندگی کنند، ظاهرا می‌توانند مانع زمین لرزه شوند.

به نوشته وال استریت جورنال بر این اساس در افکار حکومت اسلامی ایران، اجرای قوانین اخلاقی شدیدتر به مراتب مهم‌تر از رعایت اصول ساختمانی محکم‌تر است زیرا ظاهرا افراد درستکار در زمین لرزه کشته نمی‌شوند.

بنابر این گزارش، مردم جهان این سخنان آقای صدیقی را شوخی به حساب آوردند و ده‌ها هزار نفر به کمپین «سینه لرزه» پیوستند که به سرعت به یک موضوع هیجانی در فیس بوک و تویتر تبدیل شد.

به نوشته وال استریت جورنال تقریبا 250 هزار زن داوطلب شدند تا شکاف سینه‌های خود را بیش از حد معمول نشان دهند تا ادعای آقای صدیقی را محک بزنند و خوشبختانه در شهرهایی که این زنان حضور داشتند هیچ زلزله‌ای اتفاق نیافتاد.

با این حال رهبران و دولتمردان ایران نسبت به ارتباط اخلاق و زلزله بسیار جدی هستند. صادق محصولی، وزیر رفاه و تامین اجتماعی، گفته است که ایران نمی‌تواند سیستمی اختراع کند که از زلزله جلوگیری کند اما خدا این سیستم را ایجاد کرده است و آن پرهیز از گناه، دعا، طلب بخشش، پرداخت صدقه و ایثار است.

حتی علی مطهری، منتقد سرسخت احمدی‌نژاد، گفته است که اگر معیارهای حجاب نادیده گرفته شود این کشور قادر نخواهد بود زلزله را کنترل کند و امور از کنترل خارج خواهد شد.

وال استریت جورنال با لحنی انتقادی نوشت: در شرایطی که جامعه بین‌الملل به تئوری‌های پوچ ایران درمورد زلزله می‌خندید و چند روز پس از آن‌که حکومت این کشور این سخنان زن‌ستیز را بیان کرد، ایران صاحب کرسی در «کمیسیون مقام زن سازمان ملل» شد و هیچ کشوری ازجمله آمریکا، کانادا، استرالیا و 10 کشور اروپایی دیگر به این ارتقای جایگاه ایران اعتراض نکردند.

به نوشته این روزنامه، ارتقای جایگاه ایران در شرایطی اتفاق افتاد که سرکوب بی‌رحمانه زنان توسط حکومت ازجمله سنگسار زنان زناکار تنها براساس ضعیف‌ترین شواهد ادامه دارد.

در زمان شاه زنان حق انتخاب پوشش، رای، تحصیل و شغل داشتند؛ نمی‌توانستند زیر 18 سال ازدواج کنند و پیش از انقلاب نزدیک به 100 زن قاضی در این کشور وجود داشت؛ ازجمله شیرین عبادی که بعدها برنده جایزه صلح نوبل شد.

بلافاصله پس از انقلاب حکومت الهی حاکم بر کشور قوانین پیشین را کنار زد و زنان از داشتن برخی شغل‌های خاص منع شدند و خانم عبادی و همکاران زن او شغل خود را ازدست دادند؛ سن ازدواج هم براساس شریعت اسلام به 9 سال رسید و تنها پس از اعتراض فعالان حقوق زنان و سازمان‌های بین‌المللی سن ازدواج دختر به 13 سال رسید.

به نوشته این روزنامه آمریکایی پس از انقلاب مردان مجوز چندهمسری گرفتند و در واقع حکومت آنان را ترغیب به چند همسری کرد و از زنان حتی حق طلاق را هم گرفتند.

این روزنامه با کنایه نوشته است: این میراث حکومت اسلامی ایران است که به راهروهای کمیسیون مقام زن سازمان ملل راه می‌یابد و موضوعات مورد علاقه آقای صدیقی به کمک تببین راهکار عدالت جنسیتی و حقوق زنان سراسر جهان خواهد آمد.

براساس این گزارش دولتمردان ایران برای این‌که بتوانند خط مشی خود را درمورد زنان داخل ایران ترسیم کنند نهایت تلاش را برای اعمال محدودیت‌های مشابه روی زنان سراسر جهان یا دست کم روی زنان کشورهای مسلمان انجام خواهند داد.

این روزنامه نوشته است که بیش از 200 فعال زن ایرانی با نوشتن نامه‌ای سرگشاده به سازمان ملل هشدار داده‌اند که عضویت جمهوری اسلامی در کمیسیون مقام زن سازمان ملل «یک تهدید جدی» علیه اهداف و ماموریت این کمیسیون خواهد بود اما صدای آنان نادیده گرفته شد.

خبر - شادی صدر

شادی صدر، حقوقدان و فعال حقوق زنان، در یادداشتی که برای مردمک نوشته است، می‌گوید: چندان فرقی بین حجت الاسلام صدیقی با هر یک پسران تازه بالغ دیروز و مردان طرفدار حقوق بشر و حقوق زنان امروز نمی بینم؛ غیر از اینکه او اقلا در آنچه هست و آنچه می گوید، یک روتر است.

شادی صدر، حقوقدان و فعال حقوق زنان، در یادداشتی که برای مردمک نوشته است، می‌گوید: چندان فرقی بین حجت‌الاسلام صدیقی با هر یک از پسران تازه‌بالغ دیروز و مردان طرفدار حقوق بشر و حقوق زنان امروز نمی‌بینم؛ غیر از اینکه او دست‌کم در آنچه هست و آنچه می‌گوید، یک‌رو تر است.

داستان‌های امام جمعه تهران و رابطه بین حجاب و زنا و زلزله هنوز ادامه دارد. در آن سر دنیا دختری دانشجو، کمپین «ممه‌لرزه» (Boobquake) راه می‌اندازد و ایرانیان سراسر دنیا، در شبکه‌های خبری مختلف می‌ببینند که حرف‌های امام جمعه تهران که هیچگونه ریشه منطقی و علمی ندارد، اسباب خنده مجریان و گزارشگران‌شان شده است.

«اهریمن‌انگاری» زنان و نسبت‌دادن تمامی بلایای آسمانی و زمینی، از زلزله و سیل گرفته تا جنگ و قحطی، نه تنها موضوع تازه‌ای نیست بلکه تاریخ درازی هم دارد. در همین سال‌های اخیر، بنیادگرایان مذهبی در استان آچه اندونزی، زنان را مسبب سونامی دانستند، و واعظان الجرایزی هم هر بار که زلزله‌ای می‌آید آن را به رفتارهای نامناسب زنان ربط می‌دهند. در دنیای مسیحیان و یهودیان و هندوهای بنیادگرا هم اوضاع به همین منوال است.

اما این یادداشت کوتاه نه درباره فرهنگ اهریمن‌انگاری زنان و نه رویکرد بنیادگرایان مذهبی به زن و بدن و ذهن زن است. این یادداشت کوتاه فقط برای تلنگر زدن به خودمان نوشته شده است؛ به مصداق سوزنی که باید به خودمان بزنیم در مقابل جوال دوزی که مثلا به حجت‌الاسلام صدیقی می‌زنیم.

ارتباطی که امام جمعه تهران بین حجاب و رفتار زنان با زلزله برقرار کرده، با هیچ توجیه منطقی و علمی هم‌خوانی ندارد اما بسیاری سیاستمداران، حتی بسیاری از روشنفکران و به تبع آنان آدم‌های عادی، بارها نسبت‌هایی به همین اندازه ضد زن، میان حجاب و رفتار زنان با ناهنجاری‌های عمومی برقرار کرده‌اند و هیچگاه این چنین از سوی جامعه مورد سرزنش یا تمسخر قرار نگرفته‌اند.

منظور من در اینجا مسئولان دولت احمدی‌نژاد نیست که ارسال اس‌ام‌اس‌های مستجهن از سوی زنان به همکاران مردانشان را از علل افزایش طلاق می‌دانند، یا روحانیون تندرویی که از روبنده، برای پاک‌کردن صورت مساله‌ای به نام زن دفاع می‌کنند.

منظور من خود شما هستید، بله، خود شما، آقایان! همه کسانی که اظهارات امام جمعه تهران را خلاف قواعد علمی ثابت‌شده در مورد علل وقوع زلزله دانسته‌اید و در یک بعد از ظهر مطبوع بهاری، چای را که مادراتان، زنتان، خواهرتان یا حتی دوست‌دخترتان جلویتان گذاشته، هورت کشیده‌اید و مفرح‌شده از صحبت‌های امام جمعه، زندگی و کارتان را ادامه داده‌اید بی آنکه حتی یک لحظه فکر کنید شما، خود شما نیز عضو همان باشگاهی هستید که امام‌جمعه تهران از بلندپایگان آن است. تعجب می‌کنید؟ می‌پرسید چرا؟!

همه ما زنان ایرانی، از همان سال‌های اول زندگی‌مان، حداقل در راه مدرسه، اگر نه در خانه، آزار جنسی را که با متلک‌های ظاهرا ساده شروع می‌شد و تا تعقیب و گریز، دستمالی و تهدید به تجاوز در کوچه‌های خلوت یا مکان‌های خیلی شلوغ بالا می‌گرفت، تجربه کرده‌ایم.

ترس از مردان، از نگاه‌شان و از این‌که دنبالت راه بیفتند، همواره فضای کوچه و خیابان را برای ما ناامن کرده است. و عاملان این آزار جنسی مدام، چه کسانی بودند؟ شما! بله، خود شما! به من نگویید که می‌توان در ایران پسری تازه به سن بلوغ رسیده بود و بزرگ و بالغ شد، بی آنکه به زنان متلک گفت؛ بی‌اغراق، این بخشی از روند بزرگ‌شدن برای مردان در ایران است. تجربه‌ای که بدون آن، مرد ایرانی، مرد نمی‌شود.

در عوض، در آن سوی دیگر، تذکرها و فشار مداوم خانوادگی، اجتماعی و سیاسی برای پوشاندن خود، و بیشتر پوشاندن خود، بدن خود، خنده‌های خود، شادابی و زیبایی کودکی و نوجوانی و جوانی خود و ذهن و تمایلات و خواسته‌های خود، بخشی از روند بزرگ‌شدن برای زنان در ایران است. روندی که اتفاقا شما آقایان، بله همین شما، حتی در آن هم سهیم هستید؛ حتی اگر نوجوانی بیش نباشید.

لطفا یک بار هم که شده جلو آینه بایستید و از خود بپرسید: اولین باری که به دختری متلک گفتم کی بود؟ اولین باری که به خواهرم، یا حتی به مادرم، یا دخترخاله‌ام یا دوست‌دخترم گفتم روسری‌ات را بکش جلو یا آرایش نکن جلوی هر مرد و نامرد غریبه، کی بود؟

می‌بینید؟! شوخی بامزه‌ای نیست: شما همان مرد و نامرد غریبه‌اید که خیابان را برای خواهر و مادر و دختر دیگران ناامن می‌کنید و در عین حال، همان مرد محرمی هستید که زن و خواهر و مادرتان را بیشتر و بیشتر می‌پوشانید تا از مرد و نامرد غریبه محفوظ بمانند و این عین همان کاری است که همان مرد و نامرد غریبه با زن و خواهر و مادر شما و زن و مادر و خواهر خودش به طور همزمان می‌کند. برایش هم توجیه دارید: مردها اینطوری‌اند! اصلا اینطوری به دنیا آمده‌اند! چشمشان دنبال زن‌هاست! هیزند! و اغلب، با وجود وجه منفی که این صفت دارد، وقتی به مردان نسبت داده می‌شود، با تسامح عمومی مواجه می‌شود. و از آن طرف هم لابد مردها ناموس‌پرستند و اسلام گفته که خودت را بپوشان. و باز هم سرکوب زنان در خانه، جنبه‌ای مثبت می‌یابد. و اگر روشنفکرتر باشی: من حال گشت ارشاد و آژان و آژان‌کشی ندارم! یا حوصله حرف مردم را ندارم!

خب امام‌جمعه «فلک‌زده» تهران هم که چیزی غیر از این نگفته که شما گفته‌اید و می‌گویید: گفته زن‌ها با بی‌حجابی‌شان فساد می‌آورند، چون باعث می‌شوند مردها تحریک شوند. و فساد، زلزله می‌آورد. گیرم دومین جمله را شما این‌طوری نمی‌گویید اما مثلا می‌گویید فساد چیز بدی است چون بی‌بندوباری می‌آورد و طلاق را زیاد می‌کند و انواع بلایای اجتماعی را دامن‌گیرمان می کند که کم از زلزله ندارد. و اگر نبود این توجیهات، چگونه دایره معیوب آزار جنسی روزانه زنان توسط مردان و افزایش فشار بر زنان برای رعایت حجاب و عفاف، در ظاهرا برای کم‌کردن آزار جنسی روزمره تداوم می‌یافت، بی آنکه اصل داستان دیده شود؟

چگونه می‌توانیم به گشت ارشاد، به طرح گسترش فرهنگ عفاف و حجاب، به سخنان امام جمعه تهران که برای گشت‌های ارشاد پشتوانه ایدئولوژیک می‌سازد و این قبیل نقد داشته باشیم، بی آنکه از خودمان بپرسیم چند بار نقش گشت ارشاد را در کنترل ذهن و بدن زنان زندگی‌مان بازی کرده‌ایم؟ چند بار با آزار جنسی زنان، با ساده‌پنداشتن عمل متداول متلک‌گویی، به بازتولید این تفکر که زن، یک سوژه جنسی است که اگر چون مرواریدی در صدف حفظ نشود، به یغما خواهد رفت کمک کرده‌ایم؟

می‌بینید؟ این ما فمینیست‌ها نیستیم که دنیا را به زن و مرد تقسیم می‌کنیم: دنیای ما کاملا و از قبل از این‌که به دنیا بیاییم، تقسیم شده است: شما متلک می‌گویید، ما متلک می‌شنویم؛ شما ما را در حجاب می‌کنید، ما در حجاب می‌رویم.

راه از میان بردن این تقسیم‌بندی، انکار آن نیست؛ تکرار جمله کلیشه‌ای زن و مرد هر دو انسانند و فرقی ندارند، مشکلی را حل نمی‌کند. دموکراسی روزی آغاز خواهد شد که شما، بله شما آقایان یاد بگیرید نه فقط جلو آینه بلکه در منظر عموم، به جای دفاع از حقوق زنان به مثابه امری بیرونی و انتزاعی، از تجربه واقعی، درونی و زمینی «خود» به عنوان یک «مرد» سخن بگویید و نقشی که در بازتولید ساختارهای تبعیض‌آمیز موجود داشته‌اید را به نقد بکشید.

دموکراسی و حقوق بشر، از هر یک از ما شروع می‌شود و نه از آدم‌هایی انتزاعی، که باید خودشان، نگاهشان و رفتارهایشان را اصلاح کنند تا ایران جایی بهتر برای زندگی‌کردن باشد.

تا آن زمان که امیدوارم چندان دور نباشد، راستش من چندان فرقی بین حجت‌الاسلام صدیقی با هر یک از پسران تازه‌بالغ دیروز و مردان طرفدار حقوق بشر و حقوق زنان امروز نمی‌بینم؛ غیر از اینکه او دست‌کم در آنچه هست و آنچه می‌گوید، یک‌رو تر است.