خبر - مردمک

کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران با انتقاد از نقض حقوق کردها در استان‌های شمال غربی آذربایجان، کردستان، و کرمانشاه، از مرگ ۷۰ «کولبر» و زخمی شدن ۷۶ نفر بر اثر تیراندازی نیروهای نظامی و انتظامی خبر داد و خواستار تحقیق فوری جمهوری اسلامی در این ارتباط شد.

هادی قائمی، سخنگوی کمپین حقوق بشر در ایران روز جمعه، هشتم اردیبهشت به وب سایت کمپین گفت که ماموران مرزی ایران به طور مداوم حمل کنندگان مرزی کالا را که در کردستان ایران به «کولبر» معروف هستند مورد هدف قرار می‌دهند.

آقای قائمی استفاده از سلا‌ح‌های مرگبار علیه افراد غیر مسلح را ناقض قوانین بین‌المللی اعلام کرد و گفت حکومت ایران باید با تحقیق از عوامل این رفتار خشن پاسخ‌های لازم را بخواهد.

این کمپین از مقامات ایران خواسته است که در ارتباط با قوانین مرزی و توسل به خشونت‌های مرگبار تجدید نظر داشته باشند.

در گزارش کمپین آمده است از فرودین تا اسفند ۹۰، ۷۰ کرد بر اثر تیراندازی ماموران مرزی جان خود را از دست داده‌اند. چهار نفر هم نفر هم به دلیل انفجار مین، سقوط بهمن، و سرمای شدید جان خود را از دست داده‌اند.

هشت نفر از ۷۶ کولبر و کاسبکار مرزی (افرادی که طبق تعریف کردها اجناسی که به صورت غیرقانونی وارد شده‌اند، مانند سیگار، وسایل برقی، و لاستیک خودرو را به شهرهای بزرگتر حمل و نقل می‌کنند) هم به دلیل انفجار مین زخمی شده‌اند.

در این گزارش همچنین لیستی از ۱۵۰ کرد کشته و زخمی شده در این حوادث آمده و تصریح شده است که به دلیل مشکلات اقتصادی، فقر و بیکاری شماری از شهروندان کرمانشاه، کردستان، و آذربایجان غربی از روی ناچاری و در قبال دستمزد ناچیز اقدام به حمل و ورود کالای خارجی از نقاط غیر رسمی گمرکی می‌کنند.

به این ترتیب که کالای مورد نظر که طبق تعریف دولت ایران قاچاق محسوب می‌شود بر روی پشت کردها و یا از طریق حمل با حیوان بارکش از مناطق صعب العبور مرزی به داخل شهرها و روستاهای مرزی انتقال داده می‌شود.

لوازم صوتی و تصویری، پوشاک و منسوجات، لوازم آرایش، لاستیک خودرو، سیگار و مشروبات الکلی از جمله لوازمی است که به این ترتیب به داخل مرزهای ایران قاچاق می‌شود.

در گزارش کمپین حقوق بشر در ایران به نمونه‌هایی از برخورد ماموران با افرادی که کولبر خوانده می‌شود هم اشاره شده است. بر این اساس دوم فروردین ماه سال ۹۰ فردی به نام پورمند مدحت‌نیا بعد از ضبط کالای قاچاق تعدادی از «کاسبکاران مرزی» بر اثر تیراندازی ماموران مرزی شهر نوسود در میدان معلم این شهر کشته و سه نفر دیگر زخمی می‌شوند.

بر اساس این گزارش بعد از اعتراض مردم شهر، نیروی انتظامی تعدادی از ماموران خود را که اقدام به تیراندازی کرده‌ بودند بازداشت کرد اما بعد از مدتی با افرادی که در جریان اعتراضات حضور داشتند به شدت برخورد شد.

همین گزارش می‌افزاید که تاکنون ده‌ها «کولبر» مجروح و خانواده‌هایی که اعضای خود را به این ترتیب از دست داده‌اند به قوه قضاییه شکایت کرده‌اند اما عموما شکایت‌های آنها بی‌نتیجه بوده است.

در عین حال گفته شده است که قوه قضاییه در یک مورد رای را به نفع این خانواده‌ها صادر کرده و به خانواده‌ شاکی دیه قتل عمد پرداخت شد.

یکی از اتهاماتی که در سال‌های گذشته از سوی نهادهای حقوق بشری متوجه جمهوری اسلامی شده نقض حقوق قومیت‌ها و تبعیض در مناطق کردنشین ست.

این موضوع در گزارش اسفندماه احمد شهید، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد هم مورد اشاره قرار گرفت.

در گزارش احمد شهید آمده است: قوانین ایران فعالیت‌های «کولبری» را جرم می‌شناسد که مجازات آن چندین ماه زندان و یا جریمه مالی برابر با ارزش کالاهای مکشوفه است. گفته می‌شود ماموران مراقب مرزی بی‌مهابا به طرف این افراد شلیک می‌کنند و بدین وسیله سالانه ده‌ها کولبر و حیوانات باربر آنان را می‌کشند و مجروح می‌کنند.

احمد شهید، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، در آخرین گزارش خود از برخورد حکومت ایران با اقلیت‌های قومی مانند کردها و بلوچ‌ها، فعالان آذربایجانی معترض به خشک شدن دریاچه ارومیه و عرب‌های خوزستان و بازداشت، حبس و گاه اعدام برخی از این فعالان ازجمله فرزاد کمانگر انتقاد کرده و گفته است که درحال حاضر برای ۱۵ شهروند کرد در ایران حکم اعدام صادر شده است.

پیش از این عبدالجبار کرمی، نماینده مردم سنندج، کامیاران و دیوان‌دره در استان کردستان، در نامه‌ای از صادق لاریجانی خواسته بود که نگرش‌های تبعیض‌آمیز قوه قضائیه نسبت به جامعه کرد و اهل سنت را تغییر دهد.

بازداشت و اعدام فعالان کرد و تهدیدها علیه روحانیون اهل سنت در سطح استان کردستان بخش دیگری از مشکلات این اقلیت است که فعالان حقوق بشر به ویژه طی سال گذشته در مورد شدت گرفتن آن ابراز نگرانی کردند.

مجله خبری هشتم آبان ماه شبکه اول سیما در گزارشی به بررسی وضعیت سینماها و میزان مخاطب آنها در استان‌هایی چون یزد٬ گیلان٬ کردستان و خراسان جنوبی پرداخته است.

کمبود سالن‌های سینما٬ وضعیت نامطلوب آنها و همین‌طور اکران نامناسب فیلم‌ها عواملی هستند که در این گزارش و در گفت‌و‌گو با مردم و برخی مسئولین به آنها اشاره شده و از دلایل پایین بودن مخاطب سینما در این استان‌ها برشمرده می‌شود.

خبر - مردمک

سازمان دیده‌بان حقوق بشر اعلام کرده که ایران و ترکیه برای کاهش اثر حملات خود بر غیر نظامیان در منطقه خودمختار کردستان عراق، به اندازه کافی تلاش نکرده‌اند.

این سازمان در بیانیه خود که امروز جمعه ۲ سپتامبر (۱۱ شهریور) منتشر کرده، آورده است: شواهد حاکی از آن است که بمباران‌های منظم ایران احتمالا به منظور اجبار ساکنان عراقی به خروج از مناطق مرزی ایران صورت می‌گیرد.

ایران و ترکیه هر دو می‌گویند که هدف عملیات نظامی آنها از جمله بمباران‌های توپخانه‌ای و هوایی، گروه‌های مسلحی است که خارج از کردستان عراق و در محدوده مرزهای شمالی و شرقی فعالیت دارند.

اما سازمان دیده‌بان حقوق بشر در بیانیه خود از قول نمایندگان منطقه خودمختار کردستان نوشته است که ساکنان و مقامات عراقی می‌گویند که بسیاری از مناطق مورد نظر «کاملا غیر نظامی» است و گروه‌های مسلح در آنجا مستقر نیستند.

گزارش‌های منتشر شده نیز نشان می‌دهد که تلفات و قربانی‌ها فقط به نیروهای درگیر محدود نشده و دامن مردم غیرنظامی ساکن در منطقه را نیز گرفته است.

درگیری‌های میان سپاه پاسداران ایران و نیروهای «پژاک» از شامگاه ۲۵ تیرماه، یک هفته پس از آن شروع شد که ایران هشدار داد حق خود می‌داند به مقر این گروه شبه نظامی در اقلیم کردستان عراق حمله کند. از آن زمان شمار زیادی از اعضای گروه شبه‌نظامی پژاک یا «حزب حیات آزاد کردستان» و نیروهای سپاه پاسداران کشته شده‌اند.

حملات ترکیه در این منطقه خودمختار در شمال عراق نیز اواخر مردادماه و از زمانی آغاز شد که بر اثر دو انفجار در منطقه کردنشین جنوب شرقی ترکیه و نزدیک مرز عراق، هشت سرباز ترک کشته‌ شدند، و وزیر دفاع ترکیه اعضای گروه پ.ک.ک را مسئول این بمب‌گذاری‌ها دانست.

پ‌.ک.ک (حزب کارگران کردستان) جنگجویان مسلح کرد در جنوب شرقی ترکیه، خواهان خودمختاری هستند و از دهه ۱۹۸۰ درگیری‌های خونینی با دولت داشته‌اند که در جریان آن بیش از ۳۰ هزار نفر کشته شده‌اند.

«پژاک» یا «حزب حیات آزاد کردستان» نیز یک گروه شبه‌نظامی است که هدف مبارزه‌های خود را «حمایت از حقوق ایرانیان کرد در چارچوب یک نظام دموکراتیک در کشور» اعلام کرده است. این گروه به وابستگی به پ.ک.ک منتسب شده اما خود آن را تکذیب می‌کند.

عبد الوحید گوانی، شهردار گومان، شهری که بیشتر از همه آماج حملات توپخانه‌های ایران بوده است، به دیده‌بان حقوق بشر گفته است که حملات ایران و ترکیه در مجموع منجر به کشته شدن ۹ غیرنظامی و آوارگی ۳۲۵ خانواده از شهرستان چومان و ۵۰۰ خانواده  از منطقه سیداکان شده است.

در اواخر ماه اوت (اوایل شهریور ماه) نیز نماینده یک موسسه امدادرسانی بین‌المللی که در مناطق آسیب‌دیده مشغول به فعالیت است، از آوارگی ۴۵۰ خانواده در اثر این حملات خبر داده بود.
او در عین حال به دیده‌بان حقوق بشر گفته بود که این رقم تنها شامل خانواده‌هایی می شود که در اردوگاه‌های چادری اسکان گزیده اند و خانواده‌هایی که هنوز اسکان داده نشده‌اند یا با اقوام خود زندگی می‏کنند را شامل نمی‌شود.

همچنین یک هیئت از جامعه مدنی بغداد نیز که از این مناطق بازدید کرده بود، شماره آوارگان مناطق چومان، سیدی خان و حاجی عمران را نزدیک به ۷۵۰ خانواده گزارش داده بود.

در همین حال سازمان بین‌المللی مهاجرت نیز ۲۶ اوت به دیده‌بان حقوق بشر گفته بود که این نهاد تا آن تاریخ تقریبا به ۲۹۵ خانواده که در اردوگاه‌های چادری زندگی می‏کنند امدادرسانی کرده است. اما حدود ۳۰۰ خانواده اربیلی دیگر آواره شده واحتمالا نیازمند کمکهای بیشتری خواهند بود.

جو استورک، رئیس بخش خاور میانه دیده‌بان حقوق بشر گفته که «سال‌هاست غیر نظامیان شمال عراق از این نوع حملات فرامرزی آسیب دیده‌اند، اما در حال حاضر وضعیت بسیار بد است».

او گفته است که «ایران و ترکیه باید، صرف نظر از اینکه دلیل حملات آنها به کردستان عراق چیست، هر چه در توان دارند برای حفظ جان و اموال غیرنظامیان در کردستان عراق انجام دهند».

خبر - مردمک

یک کارشناس مسائل استراتژیک تاکید کرده است که شمشیر ایران در برخورد با «ضد انقلاب» و گروه‌های مخالف کرد «آخته و برنده» است.

به گزارش خبرگزاری مهر، «سردار مسجدی، کارشناس مسائل کردستان عراق و گروه‌های ضدانقلاب متمرکز در این منطقه»، روز پنجشنبه ۲۷ مرداد ماه در نشستی که برای بررسی فعالیت گروه‌های مخالف کرد در«موسسه چشم انداز توسعه و امنیت» برگزار شد، سخنرانی کرد.

«سردار مسجدی»، در ابتدای این نشست تاکید کرد که ایران با کردهای عراق از دیرباز رابطه داشته است اما جریان‌های کرد «ضد انقلاب» که در مناطق مرزی در رفت و آمد هستند، این مناطق را به جایگاهی ناامن تبدیل کرده‌اند.

پ‌.ک.ک (حزب کارگران کردستان) جنگجویان مسلح کرد در جنوب شرقی ترکیه، خواهان خودمختاری هستند و از دهه ۱۹۸۰ درگیری‌های خونینی با دولت داشته‌اند که در جریان آن بیش از ۳۰ هزار نفر کشته شده‌اند.

شاخه ایرانی این گروه به نام «پژاک» یا «حزب حیات آزاد کردستان» نیز یک گروه شبه‌نظامی است که هدف مبارزه‌های خود را «حمایت از حقوق ایرانیان کرد در چارچوب یک نظام دموکراتیک در کشور» اعلام کرده است.

در یک ماه گذشته، درگیری‌های شدیدی میان اعضای گروه شبه‌نظامی پژاک و نیروهای سپاه پاسداران در مناطق مرزی شمال‌غرب ایران با عراق گزارش شده است.

این درگیری‌ها از شامگاه ۲۵ تیرماه، یک هفته پس از آن شروع شد که ایران هشدار داد حق خود می‌داند به مقر این گروه شبه نظامی در اقلیم کردستان عراق حمله کند. در این درگیری‌های شدید، شمار زیادی از اعضای گروه شبه‌نظامی پژاک یا «حزب حیات آزاد کردستان» و نیروهای سپاه پاسداران کشته شده‌اند.

به گفته سردار مسجدی اعضای این گروه‌ها معمولا در نقاط مرزی مستقر شده‌اند و دست به عملیات «تروریستی» می‌زنند برای همین شمیشر ایران نیز در برخورد این گروه «آخته و برنده» است.

او در ادامه سخنان خود گفت:  فصل تابستان فصل عملیاتی گروه‌های «ضدانقلاب» از جمله پژاک است و سپاه نیز تصمیم گرفت از چندماه پیش عملیاتی قاطع علیه پ.ک.ک و پژاک انجام دهد تا آنها به شدت سرکوب شده و امنیت کامل در مناطق مرزی برقرار شود.

به گفته سردار مجیدی این درگیری‌ها تا جایی پیش می‌رود که آنها منطقه را تخلیه کرده، فرارر کنند یا تسلیم شوند.

چندی پیش رسانه‌های دولتی ایران گزارش دادند که از زمان شروع این حملات تاکنون، بیش از ۵۰ عضو پژاک در حملات سپاه کشته شدند اما پژاک این آمار را تکذیب و تعداد کشته‌شدگان گروه خود را دو نفر اعلام کرد.
این در حالی است که شماری از اعضای سپاه و نیروهای ایرانی نیز در این درگیری‌ها جان خود را از دست داده‌اند.

در آخرین مورد ۱۷ مرداد ماه فرماندار ماکو در استان آذربایجان غربی از کشته شدن پنج «پرسنل مهندسی نیروی انتظامی» در شهرستان مرزی چالدران خبر داد. دقایقی پس از اعلام این خبر، خبرگزاری ایرنا، پژاک را مسئول کشته شدن پنج عضو نیروی انتظامی اعلام کرد.

پیش از آن نیز یک بسیجی دیگر در شهر سروآباد و یک افسر پلیس راه و همچنین در حمله نیروهای نظامی سپاه پاسداران ایران به پایگاه پژاک در مناطق کردنشین عراق که در ۲۵ تیر ماه، دست کم هشت عضو سپاه پاسداران کشته شدند.

سردار مسجدی اما شمار کشته شده‌های سپاه را در مجموع چند ماه ۱۷ نفر و شمار کشته شدگان پژاک را دست کم ۱۰۰ نفر اعلام کرده است. 

«تا دو ماه دیگر پژاک تسلیم می‌شود»

سردار مسجدی در ادامه این نشست، تاکید کرد که گروه پژاک تا دو ماه دیگر تسلیم و آرامش به طور کامل در مناطق مرزی برقرار خواهد شد. او گفت که قرار است در عملیات مشترک، عراقی‌ها هم برای سرکوب پژاک وارد عمل شوند، با اینکه پژاک برای آنها مشکل جدی نیست.

حسین دانایی‌فرد، سفیر ایران در بغداد نیز پیشتر گفته بود که مسئله پژاک باید با مدیریت مشترک ایران و عراق حل شود و از تشکیل کمیته‌ای در سطح عالی میان دو کشور در همین زمینه خبر داده بود.

به گفته آقای دانایی‌فرد قرار است، مسئولان عالی‌رتبه نظامی ایران و عراق این کمیته را تشکیل دهند.

سردار مسجدی در ادامه سخنان خود گفت: در حال حاضر علاوه بر عملیات نظامی سپاه، یگان‌های مهندسی زیرمجموعه، فعالیت‌های گسترده‌ای را در مناطق مرزی آغاز کرده‌اند و مردم کرد نیز با ما همراهی می‌کنند.
او نیروهای تشکیلاتی پژاک را حدود هزار نفر برآورد کرد و تاکید کرد که تا دو ماه دیگر آرامش در منطقه برقرار می‌شود.

ایران، ترکیه، سازمان ملل ایالات متحده و اتحادیه اروپا حزب کارگران کردستان، پ. ک. ک و پژاک را از جمله گروه‌های تروریستی می‌دانند.

برخی رسانه‌های دولتی ایران چندی پیش از قول علاالدین بروجردی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس نوشتند که نفر دوم گروه «پ.‌ک.‌ک.» توسط نیروهای امنیتی ایران دستگیر شده است. اما این خبر را رامین مهمانپرست٬ سخنگوی وزارت امور خارجه در نشست خبری هفتگی خود که ۲۵ مرداد ماه برگزار شد٬ تکذیب کرد.

به گفته مقامات محلی و سازمان‌های غیردولتی فعال در شمال عراق تا نیمه مرداد، بیش از ۲۰۰ خانواده کرد عراقی به خاطر گلوله‌باران پایگاه‌های پژاک توسط ایران در شمال عراق، آواره‌ شده‌اند.

دیدگاه - محمود کیان ارثی

در چند ماه گذشته حملات نیروهای نظامی ایرانی به مناطق استقرار نیروهای پژاک در خاک عراق و همینطور افزایش اختلاف‌ها میان ترکیه و سوریه باعث گردیده است تا موضوع کرد‌ها بار دیگر در صدر اخبار رسانه‌های خاورمیانه قرار گیرد. محمود کیان ارثی نگاهی دارد به این اخبار تازه.

تیرگی روز افزون مناسبات سوریه و ترکیه تاثیر مستقیمی بر اقلیت کردهای دو کشور داشته است. به گونه‌ای که برخی ناظران پیشبینی می‌کنند که حکومت سوریه «برگ کردی» را بار دیگر علیه ترک‌ها به بازی گرفته و در نتیجه تحرکات نظامی گروه پ. ک. ک.، حزب کارگران کردستان ترکیه، در این کشور افزایش یابد.

از سوی دیگر، کردهای ترکیه بهار انقلاب‌های عربی را فرصتی برای طرح گسترده‌تر مطالبات خود دیده و به نظر می‌رسد پ. ک. ک. تحرکات خود را بر همین مبنا علیه حکومت ترکیه افزایش داده است.

این تحول با حملات گسترده نیروهای نظامی ایران به مناطق استقرار گروه پژاک همراه شده است؛ گروه مسلحی که بسیاری آن را خواهر خوانده پ. ک. ک. می‌دانند.

توطئه ایرانی- ترکی

حملات به پایگاه‌های پژاک، که تلافات گسترده‌ای در میان شهروندان کرد در نقاط مرزی ایران و عراق بر جای گذاشت، موج انتقادات رهبران منطقه خود مختار کردستان عراق را به دنبال داشته است.

در حالی که حکومت مرکزی عراق تمایلی به واکنش به حملات ایران به مناطق کردی این کشور ندارد، نمانیدگان پارلمان کردستان و همچنین نماینده ایشان در ایران اعتراض شدیدی به حمله نظامی ایران و آواره گی صد‌ها نفر از مردم غیر نظامی منطقه به عمل آورده‌اند.

در این رابطه ناظم دباغ، نماینده حکومت اقلیم کردستان عراق در تهران، از مقامات ایران خواسته تا به جای اقدام نظامی به مطالبات مشروع کرد‌ها پاسخ دهد.

وی در گفتگو با یک سایت اصلاح طلب در ایران، به شدت ادعای یکی از فرماندهان سپاه درباره واگذاری ۳۰۰ هزار هکتار زمین توسط اقلیم کردستان به گروه پژاک زیر سوال برد و گفت: این جای تعجب دارد که این مقام نظامی این قدر به مساحت و رقم بی‌توجهی می‌کند و عددی می‌گوید که حتی در رقم مشخص است که درست نیست.

وی افزود، «اگر پژاک این قدر جمعیت دارند چرا با آن‌ها مذاکره نمی‌کنید؟ چرا مشکلاتشان را حل نمی‌کند. فقط یک انسان بی‌سواد می‌تواند چنین رقمی را اعلام کند.»

در مقابل، مقامات ایرانی از حکومت اقلیم کردستان عراق به دلیل پناه دادن به پژاک انتقاد کرده‌اند.

در این میان، اخباری ضد و نقیض از دستگیری مرد شماره ۲ سازمان پ. ک. ک. توسط رسانه‌های ترکیه و ایران منتشر شد که بلافاصله توسط رهبران این گروه و همینطور بعدا مقامات ایرانی تکذیب گردید.

مراد کارایلان، که گفته می‌شود معاون و دست راست عبدالله اوجلان، رهبر زندانی سازمان پ ک ک، است، با تکذیب خبر دستگیری خود گفت که این شایعه اختراع مشترک ترکیه و ایران برای از میان بردن روحیه اعضای این سازمان است.

روابط کرد‌ها با حکومت‌های منطقه

ایران و ترکیه به همراه عراق و سوریه کشورهایی هستند که جمعیت بزرگی از مردم کرد را در خود جای داده‌اند. حکومت‌های مرکزی در این چهار کشور، هر کدام به گونه‌ای با اقلیت کرد خود روابط تنش آمیزی دارند. طبیعتا تحولاتی که در این کشور‌ها یا روابط میان آن‌ها رخ می‌دهد بر وضعیت کرد‌ها تاثیر می‌گذارد.

جمعیت کردهای خاورمیانه بین ۲۵ تا ۳۰ میلیون تخمین زده می‌شود. نیمی از این جمعیت در ترکیه به سر می‌برند؛ کشوری که ۲۰ درصد جمعیت آن را کرد‌ها تشکیل داده و در سراسر تاریخ مدرنش به شدت آن‌ها را سرکوب کرده است.
 حدود ۲۰ درصد جمعیت عراق نیز کرد هستند. این درحالی است که ایران حدود ۶ میلیون و سوریه یک و نیم میلیون جمعیت کرد دارد.

در میان این چهار کشور، ترکیه به دلیل سیاست‌های پان ترکیستی و درصد بزرگ اقلیت کرد خود، بیشترین درگیری‌ها را با آن‌ها داشته است، به نحوی که در طی نبردهای ارتش ترکیه با سازمان پ. ک. ک. تا کنون نزدیک ۴۰ هزار نفر کشته شده‌اند که البته بیشتر این تلفات از میان کرد‌ها بوده است.

در طی ۱۰ سال گذشته، تغییر و تحولات ترکیه به دنبال حاکمیت حزب عدالت و توسعه، به بهبود روابط دولت مرکزی این کشور و مناطق کردنشین آن انجامیده است. با این حال، هنوز موضوع کردهای ترکیه چالشی بزرگ برای حکومت این کشور است.

اخیر دور تازه‌ای از درگیری‌ها میان گروه پ. ک. ک. و ارتش ترکیه باعث شده است که نخست وزیر این کشور اعلام کند با پایان ماه رمضان، ارتش کارزار تازه‌ای را علیه اقدام‌های خرابکارانه این سازمان آغاز خواهد کرد.

رجب طیب اردوغان با اشاره به این حملات گفته است که «دیگر کارد به استخوان رسیده و گروه تروریستی پ. ک. ک. بدون رعایت حرمت ماه مبارک رمضان مرتکب جنایت می‌شود، اما تاوان این جنایت‌ها سنگین خواهد بود و بعد از ماه مبارک رمضان همه چیز فرق خواهد کرد.»

دغدغه مشترک

ایران و ترکیه همواره بر سر مساله کرد‌ها و فعالیت جنبش‌های تجزیه طلب در مناطق کرد نشین خود نگرانی داشته‌اند. این موضوع یکی از دلایل همگرایی حکومت دو کشور در مناسبات منطقه‌ای خود بوده است. ترک‌ها و ایرانی‌ها هر دو از مخالفان حمله نظامی آمریکای جورج بوش به عراق و اشغال این کشور بودند که یکی از دلایل مهم آن احتمال تجزیه منطقه کردستان عراق و خودمختاری آن به شمار می‌رفت. دو کشور نگران بوده‌اند که این تحول به تقویت جنبش‌های تجزیه طلب کرد در خاک خودشان منجر شود.

اما این روز‌ها، درگیری ایران و ترکیه با گروه‌های مسلح کرد در حالی افزایش یافته است که در سوریه کردهای این کشور علیه حکومت به جنبش در آمده‌اند. راهپیمایی در مناطق کردنشین سوریه با شعار «آزادی» گوشه قابل توجهی از حرکت مدنی مردم کرد سوریه در جریان رهپیمایی‌های این کشور در ۵ ماه گذشته بوده است.

در حالیکه کردهای سوریه سعی دارند از این فرصت برای به رسمیت شناختن حقوق برابر خود استفاده نمایند؛ به نظر می‌رسد درباره تحرکات حکومت ترکیه در سوریه و انتقادات آن از رژیم بشار اسد تردیدهایی داشته باشند.

در گذشته‌ای نه چندان دور که اختلافات ارضی و سیاسی بر روابط دمشق و آنکار سایه افکنده بود، حکومت سوریه به گروه‌های مسلح کرد ترکیه از جمله پ. ک. ک. اجازه تحرکات نظامی و سیاسی در خاک خود را داده بود تا به این ترتیب به حکومت ترکیه فشار وارد کند. گفته می‌شد که عبدالله اوجلان، رهبر سازمان پ ک ک، علوی بوده و روابط خوبی با حکومت علوی سوریه دارد.

اما بهبود روابط دو کشور باعث شد که سوریه در یک دهه گذشته، همه این فعالیت‌ها را متوقف ساخته و عناصر نظامی حزب کارگران کردستان ترکیه را اخراج کرده یا تحویل دهد.

سیاست سوریه و ایران

پرسش بزرگی که این روز‌ها مطرح است این است که آیا تیرگی مناسبات دمشق و آنکارا باعث بازگشت برگ کردی به معادله روابط دو کشور خواهد شد؟

چندان دور از ذهن نیست که رهبران سوریه برای متوقف کردن فشارهای آنکارا سعی کنند پایگاه‌های نظامی حزب کارگران کردستان ترکیه را دوباره فعال ساخته و مرزهای طولانی خود با ترکیه را تبدیل به جهنمی برای ارتش ترکیه کنند.

سوری‌ها در چند ماه گذشته ادعا کرده‌اند که اسلحه و مهمات از سوی ترکیه به داخل این کشور و برای مخالفان حکومت سوریه روانه شده است. آن‌ها می‌گویند اگر دموکراسی خوب است، چرا ترکیه فکری به حال کردهای خود نمی‌کند و تنها آن را برای سوریه می‌خواهد؟

از اینرو به نظر می‌رسد زمینه سیاسی و تبلیغاتی کافی برای اقدام متقابل سوریه علیه ترک‌ها و مسلح ساختن گروه‌های مخالف کرد آن وجود داشته باشد.

اما پرسش بزرگ‌تر این خواهد بود که واکنش ایران به این اقدام متحد عربش چه خواهد بود؟

وضعیت ایران در این جریان پیچیده است. از یکسو، روابط ایران با ترکیه به ویژه بر سر مسائل کرد‌ها بسیار راهبردی و حائز اهمیت است و ایران نمی‌خواهد که سوریه آتش بیار معرکه‌ای شود که خود اکنون با آن در مرزهای عراق دست و پنجه نرم می‌کند. از سوی دیگر، مقامات ایرانی از رفتار ترکیه در قبال اوضاع سوریه ناخرسند هستند و می‌خواهند که ترکیه برای ثبات رژیم سوریه تلاش کند. به این ترتیب ایران میان روابط راهبردی خود با ترکیه و حفظ مهم‌ترین متحدش در منطقه عربی در وضعیتی دشوار قرار گرفته است.

بی‌گمان با بحرانی شدن روابط دمشق و انکارا، روزهای سخت تری در انتظار سیاست خارجی ایران و همکاری آن با آنکار بر سر مسئله کرد‌ها خواهد بود.

خبر - مردمک

فرمانده سپاه پاسداران شهرستان کامیار در کردستان، امروز ۱۷ خردادماه از درگیری با چند تن از اعضای کومله خبر داد.

محمدرضا شرفبیانی گفت که این گروه، یک بسیجی را در شب سیزدهم خردادماه در روستای اندیمن کشته بود.

به گفته این فرمانده سپاه، پس از این اتفاق، نیروهای سپاه در عملیاتی دو روزه، یکی از اعضای این گروه را کشتند. اما سه نفر زخمی همراه با یک نفر دیگر فرار کردند که شب گذشته دو نفر از آن‌ها دستگیر شدند.

حزب کومله هنوز به این خبر واکنشی نشان نداده است.

آبان ماه سال گذشته نیز وزارت اطلاعات ایران اعلام کرده بود که چهار نفر از «اعضای گروه کومله» در شهر مریوان بازداشت شده‌اند.

وزارت اطلاعات ایران، این چهار نفر با نام‌های مجید بختیار، هژیر ابراهیمی، لقمان مرادی و زنیار مرادی را متهم کرد که پنج نفر را به قتل رسانده‌اند. 

بعد از انتشار این خبر، دبیرخانه حزب کومله با انتشار اطلاعیه‌ای این اتهام را رد کرد.

این حزب در اطلاعیه خود گفته: کومله این خبر را به تمامی تکذیب می‌کند و آن را سناریوی دیگری از سوی جمهوری اسلامی علیه جنبش آزادی‌خواهی کردستان و علیه کومله می‌داند.

دبیرخانه کومله در اطلاعیه خود گفت که این افراد «هیچ‌گونه وابستگی حزبی به کومله زحمتکشان کردستان ندارند و حدود یک و سال نیم پیش دستگیر شده‌اند.»

کومله یا «سازمان حزب کمونیست کردستان ایران» سازمانی چپگرا و یکی از احزاب سیاسی اصلی فعال در کردستان ایران است.

همچنین شیرکو معارفی، فعال سیاسی کرد از زندانیانی است که به اتهام عضویت در حزب کومله به اعدام محکوم شده است.

دولت ایران کومله، پژاک و حزب دموکرات کردستان و دیگر احزاب و گروه‌های کرد مخالف جمهوری اسلامی را متهم به جدایی‌طلبی و ارتباط با سرویس‌های اطلاعاتی خارجی کرده است و مسئول ترور برخی از چهره‌های سیاسی و نظامی کردستان در سال‌های گذشته می‌داند.

اما این گروه‌ها و احزاب کرد با انتشار بیانیه‌‌هایی بمب‌گذاری شهرستان مهاباد را محکوم و دست‌داشتن در آن را تکذیب کردند.

خبر - مردمک

یک روز پس از آنکه رئیس شورای اطلاع‌رسانی استان کردستان از انهدام گروه «جماعت توحید و جهاد» خبر داد، امروز، شنبه، سوم اردیبهشت، اداره کل اطلاعات کردستان، عوامل حوادث کردستان را وابسته به کشورهای بیگانه دانست.

روابط عمومی اداره کل اطلاعات استان کردستان همچنین اعلام کرد که چهار عامل درگیری مسلحانه در حوالی سنندج کشته شدند و خانه تیمی‌ آن‌ها با مقادیری سلاح و مهمات و مواد انفجاری و مدارک درون گروهی کشف و ضبط شد. 

در این اطلاعیه که امروز سوم اردیبهشت منتشر شده، آمده است که این چهار نفر که در «اقدامات تروریستی» دو سال گذشته در استان کردستان نقش داشتند، از «عوامل افراطی وهابی و وابسته به کشورهای بیگانه» بودند.

روز گذشته، رئیس شورای اطلاع‌رسانی استان کردستان از انهدام گروه «جماعت توحید و جهاد» خبر داده بود. 

ایرج حسن‌زاده، رئیس شورای اطلاع‌رسانی استان کردستان گفته بود که این افراد قصد داشتند تا در نودمین سفر استانی هیئت دولت «بمب‌هایی را در مکان‌های شلوغ منفجر کنند».

درگیری مسلحانه روز پنج‌شنبه، اول اردیبهشت در روستای حسن آباد، در پنج کیلومتری شهر سنندج به دلیل تعقیب و گریز ماموران و عوامل درگیری از ساعت ۱۵ بعدازظهر تا نیمه‌شب به طول کشید.

این چهارمین حادثه مشابه از ابتدای امسال در کردستان بوده است.

رئیس شورای اطلاع‌رسانی استان کردستان، دوبار حمله به یگان ویژه فرماندهی انتظامی و همچنین حمله به دو تن از قضات دادگستری کردستان وبه قتل رساندن ماموستا شیخ الاسلام و ماموستا برهان عالی از روحانیون کردستان و چهار محیط‌‌بان را از جمله اقدامات این «گروه تندرو مذهبی» در دو سال گذشته دانسته است.

او همچنین گفت دو حادثه تیراندازی شهر سنندج در فروردین امسال که طی آن دو نفر کشته و سه نفر زخمی شدند، کشتن چهار مامور فرماندهی مرزبانی در شهر مریوان و زخمی کردن پنج مامور دیگر و انفجار دو بمب صوتی در شهر سنندج نیز از اقدام‌های آن‌ها بوده است.

آقای حسن‌زاده درحالی این چهار نفر را از عوامل تیراندازی روز چهارم فروردین شهر سنندج معرفی کرده است که پیش از این، محمد خاکپور، فرمانده نیروی زمینی سپاه از کشته شدن «عوامل» این حادثه بدون اعلام هویت آن‌ها خبر داده بود.

همچنین با وجود اینکه او «اقدام مسلحانه» در روز ۱۳ فروردین را که طی آنچهار مامور فرماندهی مرزبانی در شهر مریوان کشته و پنج مامور دیگر زخمی شدند، کار «جماعت توحید و جهاد» می‌داند که پیش‌تر گروه شبه‌نظامی پژاک، با انتشار بیانیه‌ای مسئولیت این حمله را برعهده گرفته بود.

در گزارش اداره کل اطلاعات استان کردستان، به جریان گروگان‌گیری پنج نفر در این درگیری مسلحانه که خبرگزاری‌های داخلی آن را به نقل از منابع آگاه و محلی اعلام کرده بودند، اشاره‌ای نشده است.

نگاه امنیتی به مناطق کردنشین ایران به بهانه‌ وجود گروه‌های مخالف دولت بر روند فشار‌ها روی شهروندان کرد ایرانی و به ویژه فعالان سیاسی و مدنی افزوده است.

در همین حال فعالان حقوق قومیت‌ها و اقلیت‌های مذهبی، جمهوری اسلامی را به اعمال تبعیض در قبال این اقلیت‌ها، از جمله کرد‌ها محکوم می‌کنند.

دولت ایران، کومه‌له، پژاک و حزب دموکرات کردستان و دیگر احزاب و گروه‌های کرد مخالف جمهوری اسلامی را متهم به جدایی‌طلبی و ارتباط با سرویس‌های اطلاعاتی خارجی کرده است و مسئول ترور برخی از چهره‌های سیاسی و نظامی کردستان در سال‌های گذشته می‌داند.

خبر - مردمک

خبرگزاری‌ها از ایران می‌گویند که درگیری مسلحانه دیروز در حوالی سنندج مربوط به یک گروگان‌گیری بوده و تیراندازی‌ها با کشته‌شدن عوامل آن پایان گرفته است. این چهارمین حادثه مشابه از ابتدای سال در کردستان بوده است.

عوامل درگیری مسلحانه در روستای حسن آباد، در پنج کیلومتری شهر سنندج توسط نیروهای انتظامی، نظامی و امنیتی استان کردستان کشته شدند. دیروز پنج‌شنبه یکم اردیبهشت، درگیری مسلحانه در این منطقه از بعد از ظهر تا نیمه شب با صدای شلیک گلوله ادامه داشت.

خبرگزاری مهر گزارش داد که آن‌ها بعد از ساعتی مقاومت و مخفی شدن در یک منزل در این روستا کشته شدند و هیچ گونه آسیبی به مردم و نیروهای حاضر در محل وارد نشد. در این گزارش به تعداد نفرات و هویت عوامل درگیری اشاره نشده است.

از طرف دیگر، خبرگزاری نیمه‌دولتی فارس به نقل از یک منبع آگاه گزارش داد که افراد مسلح عصر روز پنج‌شنبه در حمله به یک خانه در روستای حسن‌آباد سنندج، ۵ نفر از اعضای این خانواده را به گروگان گرفتند.

این منبع آگاه گفته است که آن‌ها در یک نبرد چند ساعته با به جا گذاشتن چند کشته و زخمی از محل حادثه متواری شدند و به گروگان‌ها و هیچ‌کدام از نیروهای انتظامی و اطلاعاتی آسیبی وارد نشد.

درگیری مسلحانه دیروز، چهارمین حادثه از این دست در سال ۹۰ است که در سطح استان کردستان اتفاق افتاده می‌افتد.

پیش از این در چهارم فروردین‌ماه در جریان دو حادثه تیراندازی در شهر سنندج، دو نفر کشته و سه نفر زخمی شدند. هیچ گروهی مسئولیت این عملیات مسلحانه را بر عهده نگرفت اما ایرج حسن‌زاده، معاون سیاسی و امنیتی استاندار کردستان این اقدام‌ها را به «گروه‌های تندرو مذهبی» نسبت داد.

محمد خاکپور، فرمانده نیروی زمینی سپاه ده روز پس از آن کشته شدن «عوامل» حوادث این تیراندازی بدون اعلام هویت آن‌ها خبر داد.

در یک «اقدام مسلحانه» در روز ۱۳ فروردین نیز چهار مامور فرماندهی مرزبانی در شهر مریوان واقع در استان کردستان کشته و پنج مامور دیگر زخمی شدند.

گروه شبه‌نظامی پژاک، با انتشار بیانیه‌ای در سایت خود، مسئولیت حمله به یک پاسگاه فرماندهی مرزبانی در مریوان را برعهده گرفت.

همچنین در ۲۷ فروردین، دو بمب صوتی در شهر سنندج منفجر شد که تلفات جانی در پی نداشت.

نگاه امنیتی به مناطق کردنشین ایران به بهانه‌ وجود گروه‌های مخالف دولت بر روند فشار‌ها روی شهروندان کرد ایرانی و به ویژه فعالان سیاسی و مدنی افزوده است.

دولت ایران کومه‌له، پژاک و حزب دموکرات کردستان و دیگر احزاب و گروه‌های کرد مخالف جمهوری اسلامی را متهم به جدایی‌طلبی و ارتباط با سرویس‌های اطلاعاتی خارجی کرده است و مسئول ترور برخی از چهره‌های سیاسی و نظامی کردستان در سال‌های گذشته می‌داند.

در همین حال فعالان حقوق قومیت‌ها و اقلیت‌های مذهبی، جمهوری اسلامی را به اعمال تبعیض در قبال این اقلیت‌ها، از جمله کرد‌ها محکوم می‌کنند.

خبر - مردمک

خبرگزاری مهر گزارش داده است که درگیری مسلحانه بین افراد ناشناس و ماموران نیروی انتظامی در یکی از روستاهای سنندج واقع در استان کردستان همچنان ادامه دارد و صدای شلیک گلوله به گوش می‌رسد.

خبرگزاری مهر به نقل از افراد حاضر در ورودی روستای حسن‌آباد سنندج گزارش داده است که درگیری مسلحانه بین افراد ناشناس و نیروهای انتظامی از ساعت سه بعدازظهر روز پنج‌شنبه اول اریبهشت در این روستا شروع شد.

این خبرگزاری گفته است که معاون اجتماعی و ارشاد فرماندهی انتظامی کردستان وقوع درگیری در روستای حسن‌آباد سنندج را تائید کرده است.

خبرگزاری مهر به نقل از منابع محلی کردستان گفته است که این درگیری به دلیل «گروگان‌گیری» در روستای حسن‌آباد سنندج شروع شده است.

این در شرایطی است که افراد ساکن در روستای حسن‌آباد سنندج «جریان‌های تندرو» را عامل اصلی بروز این درگیری‌های مسلحانه معرفی کرده‌اند.

پیش از این نیز رسانه‌های ایران از انفجار دو بمب صوتی در شهر سنندج در ۲۷ فروردین گزارش داده بودند.

انفجار بمب صوتی سومین حادثه از این دست در سال ۹۰ است که در سطح استان کردستان اتفاق افتاده است.

در حادثه‌ای در ۱۳ فروردین ماه در یک «اقدام مسلحانه» چهار مامور فرماندهی مرزبانی در شهر مریوان واقع در استان کردستان کشته و پنج مامور دیگر زخمی شدند.

پژاک، گروه شبه‌نظامی مخالف دولت ایران، با انتشار بیانیه‌ای در سایت خود، مسئولیت حمله به پاسگاه فرماندهی مرزبانی در مریوان را برعهده گرفت و گفت که این حمله را در پاسخ به «اعدام رفیق حسین خضری در زندان ارومیه» انجام داده است.

پیش از این در جریان دو حادثه تیراندازی که شامگاه پنجشنبه، چهارم فروردین در شهر سنندج روی داد، دو نفر کشته و سه نفر زخمی شدند.

دولت ایران کومه‌له، پژاک و حزب دموکرات کردستان و دیگر احزاب و گروه‌های کرد مخالف جمهوری اسلامی را متهم به جدایی‌طلبی و ارتباط با سرویس‌های اطلاعاتی خارجی کرده است و مسئول برخی انفجارها و ترور برخی از چهره‌های سیاسی و نظامی کردستان در سال‌های گذشته می‌داند.

گزارش - نادر رودگری

در پی حملات اخیر گروه‌های مسلح در استان کردستان ایران پای گروه‌های گوناگونی به میان کشیده شده است، از پژاک تا اسلام‌گرایان تندرو.

گروه «پژاک» مسئولیت حمله به پاسگاه مرزی مریوان را در روز ۱۳ فروردین بر عهده گرفته است. از سوی دیگر شورای اطلاع‌رسانی استان کردستان «گروه‌های اسلامی تندرو» را به دست داشتن در حملات دیگری این بار در شهر سنندج متهم کرده و جزییاتی را در مورد کشته شدن دو نفر از عاملان این حملات ارائه کرده است.

مقام‌های محلی می‌گویند این دو نفر در روستای تجره نزدیک شهر سنندج بوده‌اند و به گفته معاون سپاه بیت المقدس استان کردستان، «توانایی و حتی آمادگی‌های اولیه را برای دفاع از خود نداشتند.»

یک مقام محلی کردستان نیز اعلام کرده است که یک «خانه تیمی»  متعلق به «گروه‌های تندروی مذهبی» در این استان کشف شده است. خبرگزاری ایرنا به نقل از یک مقام آگاه نوشته است، «مواد منفجره‌ای که در این خانه کشف شده، توان تخریب نیمی از شهر سنندج را دارد».

از ابتدای سال ۱۳۹۰ تاکنون، افراد مسلح نا‌شناس سه بار به ماموران نیروی انتظامی جمهوری اسلامی در استان کردستان حمله کرده‌اند. در تازه‌ترین حادثه، بر اثر حمله مسلحانه به یکی از پاسگاه‌های فرماندهی مرزبانی در شهر مریوان در روز ۱۳ فروردین، چهار مامور این پاسگاه کشته و چند مامور دیگر زخمی شدند. پژاک تاریخ این عملیات را ۱۱ فروردین اعلام کرده و مسئولیت آن را به عهده گرفته است.

همین‌طور در جریان دو حادثه تیراندازی که شامگاه پنجشنبه، چهارم فروردین در سنندج، مرکز استان کردستان اتفاق افتاد، یک سرباز وظیفه و یک نیروی فرماندهی انتظامی استان کردستان کشته و سه نفر زخمی شدند.

در اقدامی دیگر، افراد مسلح نا‌شناس، شامگاه یک‌شنبه هشتم فروردین به یک خودروی گشت پلیس راهنمایی و رانندگی در سنندج تیراندازی کردند، اما به گزارش خبرگزاری‌ها، این حمله تلفاتی نداشت.

«پژاک»: به تلافی

پژاک می‌گوید به تلافی اعدام حسین خضری، یکی از فعالان کرد در ارومیه و «فشار بر کردها» به پاسگاه مرزی در مریوان حمله کرده است.

پژاک یا «حزب حیات آزاد کردستان»، یک گروه شبه‌نظامی در کردستان ایران است و هدف مبارزه‌های خود که بخشی از آن مسلحانه است را «حمایت از حقوق ایرانیان کرد در چارچوب یک نظام دموکراتیک در کشور» اعلام کرده است.

پژاک از سوی شماری از کشور‌ها، از جمله ایران، کشورهای هم‌پیمان ناتو و اتحادیه اروپا در فهرست گروه‌های تروریستی قرار گرفته است.

این گروه گرچه مسئولیت حمله مرزی در مریوان را به عهده گرفته اما درباره حملات داخل شهر سنندج بیانیه‌ای صادر نکرده است.

اجلال قوامی، سخنگوی سازمان دفاع از حقوق بشر در کردستان، در گفت‌وگویی به مردمک می‌گوید: «پژاک تاکنون هر عملیاتی که انجام داده، در بیانیه‌های خود مسئولیت آن را به عهده گرفته است، اما این گروه نه تنها دو حادثه تروریستی سنندج را به عهده نگرفته، بلکه آن را محکوم کرده است.»

گروه‌های سلفی

پس از حمله افراد مسلح ناشناس به نیروهای انتظامی در شهر سنندج، شورای اطلاع‌رسانی استان کردستان تصویر چهار نفر را از تلویزیون استان کردستان منتشر و اعلام کرد که این چهار نفر مسئول حمله‌های مسلحانه سنندج هستند. در بیانیه شورای اطلاع‌رسانی استان کردستان گفته شد که این چهار نفر وابسته به «گروه‌های تندروی سنی» هستند که با «وهابیون کج‌اندیش» ارتباط دارند.

مقام‌های امنیتی استان کردستان پیشتر هم از شکل‌گیری و فعالیت گروه‌های وهابی در این استان ابراز نگرانی کرده بودند.

اجلال قوامی، سخنگوی سازمان دفاع از حقوق بشر در کردستان، گروه بنیادگرای سلفی را گروهی توصیف می‌کند که «مسلح است و به عملیات انتحاری تمایل دارد». به گفته آقای قوامی «سلفی‌ها جریان‌های سیاسی غیر دینی را تکفیر و آن‌ها را به دو دسته تقسیم می‌کنند: کفر خارجی به سردستگی آمریکا و کفر داخلی که همه جریان‌های سیاسی سکولار و روشنفکران کرد را که دین را به حوزه خصوصی آورده‌اند، دربر می‌گیرد».

به گفته آقای قوامی، از نظر سلفی‌ها، هر دو دسته «مرتد محسوب می‌شوند و قتل‌شان واجب است».

سخنگوی سازمان دفاع از حقوق بشر در کردستان، در مورد پیشینه جریان سلفی می‌گوید، «نطفه این گروه از نه سال قبل به رهبری فردی به نام حمید عالی در مریوان شکل گرفته، اما از دو سال پیش به این طرف، در مناطق کردنشین فعال شده‌اند». به گفته او، حمید عالی که رهبر معنوی این جریان است، اهل سنت است و قرائتی بنیادگرا از دین اسلام دارد، اما روحانی نیست.

گفته می‌شود، در سال ۲۰۰۱ و به دنبال مداخلهٔ نظامی آمریکا در افغانستان شماری از عرب-افغان‌ها در جست‌وجوی پناهگاه‌های جدید وارد کردستان عراق شده و منطقهٔ بیاره را به زیر سیطره خود درآوردند. منطقه‌ای که ازقضا در مجاورت پاوه و اورامانات کردستان ایران قرار دارد. از همان زمان پای گروه‌های سلفی به کردستان ایران باز شد.

سخنگوی سازمان دفاع از حقوق بشر در کردستان می‌گوید که اقدام‌های «تروریستی» اخیر در کردستان، حرکتی غیرانسانی است که با هدف ایجاد نا‌امنی، احساس خطر در میان مردم و امنیتی کردن فضای کردستان صورت می‌گیرد و دستاورد دیگری ندارد.

از دید اجلال قوامی، «گروه‌هایی مثل سلفی‌ها، اعتقادی به مبارزه دمکراتیک، دیالوگ و فعالیت مدنی ندارند و فضا را به سمتی می‌برند که تنها راه نجات را در عملیات مسلحانه می‌بینند.»

او می‌گوید: «احزاب سکولار، جامعه مدنی، روشنفکران کرد و فعالان حقوق بشر، این عملیات تروریستی را محکوم می‌کنند و معتقدند که این اقدام‌ها در راستای جنبش مردم کرد نیست.»

کردستان ایران؛ ۳۰ سال پس از انقلاب

اجلال قوامی درباره میزان نفوذ پیروان سلفی در جامعه کردستان می‌گوید: «گروه سلفی نیروهای خود را عموما از میان جوانان فقیر و محروم روستایی و اقشار کم سواد جذب می‌کند که نسبت به وضع موجود و تبعیض‌هایی که در کردستان وجود دارد معترض‌اند.»

به گفته او، رهبران سلفی این نیرو‌ها را برای آموزش نظامی و مذهبی به پاکستان برده‌اند و در مساجد شهر سنندج، پایگاه درست کرده‌اند و ایدئولوژی و افکار خود را تبلیغ می‌کنند.

به گفته آقای قوامی، بی‌اعتنایی دولت به حقوق انسانی و مطالبات شهروندان کرد، انسداد کانال‌های مدنی، بازداشت فعالان مدنی، بستن روزنامه‌ها و ایجاد محدودیت‌های شدید برای نیروهای سکولار، زمینه را برای ظهور و رشد جریان‌های بنیادگرا و تندرو آماده می‌کند و نقض سیستماتیک حقوق بشر در کردستان، می‌تواند مامن و زمینه رشد این گونه جریان‌های تندرو در این منطقه باشد.

اجلال قوامی می‌گوید: «مردم کردستان در این سی سال، بیکاری، نابرابری، تبعیض، نگاه امنیتی، نگاه گزینشی و شهروند درجه چندم بودن را با گوشت و پوست خود احساس و تجربه کرده‌اند و اکنون تنها حقوق دمکراتیک و انسانی خود را می‌خواهند.»

به گفته او، جریان‌های سیاسی کرد، مطالبات قانونی و انسانی مردم کرد را در چارچوب قانون اساسی ایران دنبال می‌کنند و اعتقادی به مبارزه مسلحانه یا تجزیه ایران ندارند.

وزیر کشور ایران پیشتر  اعلام کرده بود عاملان ترور دو روحانی اهل سنت کردستان که در یک عملیات نظامی دستگیر شدند، وابسته به گروه‌های «تندرو وهابی» بودند. اما هیچ مقام رسمی وابسته به این گروه‌ها به طور مستقل مسئولیت حوادث اخیر را به عهده نگرفته است.