نتایج قطعی شمارش آرای تمامی حوزه‌های انتخابیه کشور نشان می‌دهد که 106 تن از کاندیدهای راه یافته به مجلس هشتم شورای اسلامی بین 25 تا 33 درصد از کل آرای حوزه انتخابیه خود را به کسب کرده‌اند.

اطلاعات یاد شده همچنین نشان می‌دهد که 106 نماینده جدید مجلس که با حداقل آرا به مجلس راه یافته‌اند، در 28 استان کشور از مجموع 30 استان توزیع شده‌اند.

بنا بر ماده 8 قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی، هر کاندیدا باید دست کم یک چهارم یا 25 درصد کل آرا را به‌دست آورد تا بتواند به عنوان نماینده مردم حوزه خود انتخاب شود.

ماده 8 قانون انتخابات می‌گوید: مجلس شورای اسلامی، انتخاب نماینده در مرحله اول منوط به كسب اكثریت حداقل یک چهارم كل آرا و در مرحله دوم و همچنین انتخابات میان دوره‌ای، با كسب‌اكثریت نسبی به هر میزان است.

عبارت «اکثریت یک سوم» برای انتخاب نمایندگان مجلس، در یک اصلاحیه به قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی مصوب 1378به «اکثریت حداقل یک چهارم» تغییر کرد.

اکنون توجه به این نکته ضروری به نظر می‌رسد که آیا این نحوه راهیابی کاندیداها به مجلس، نشان دهنده ترکیب قابل قبولی از سلیقه‌ها و خواسته‌های مردم شهرهای مختلف در مجلس هست؟

باید افزود که اگر کاندیدایی در مرحله نخست انتخابات حداقل 25درصد آرا را کسب نکند، انتخاب وی به دور دوم کشیده خواهد شد. آیا می‌دانید ممکن است همین کاندیدا در دور دوم به دلیل کاهش رقبا به همان حداقل آرا وارد مجلس شود، در حالی که منطقا نمی‌تواند نماینده آرای همه مردم شهر خود باشد؟

همچنین در صورت لزوم برگزاری دور دوم انتخابات در هر حوزه هزینه‌های سنگینی را بر دولت تحمیل می‌کند، حال آن‌که شیوه درستی برای انتخاب نماینده درآن اندیشیده نشده است.

انتخابات مجلس شورای اسلامی در صورتی به مرحله دوم کشیده می شود که در مرحله نخست، یک یا چند نفر از نامزدها اکثریت یک چهارم آرا یا بیشتر را به دست نیاورند.

گزارش مرتبط: انتخابات مجلس چگونه به دور دوم کشیده می‌شود

چهره‌های سیاسی و نقد قانون انتخابات

چهره‌های سیاسی کشور بخشی مهمی از ضعف انتخابات را در قوانین مربوط به آن می‌دانند. برخی از آنها خواستار بازنگری در قانون انتخابات شده‌اند به طوری که این قانون همواره دستخوش تغییر نباشد.

جواد سعدون‌زاده، نماینده آبادان، قانون انتخابات مجلس را نیازمند بازنگری جدی دانست و از نمایندگان مجلس هشتم خواست که با اصلاح قانون زمینه‌ای برای اعمال سلیقه وجود نداشته باشد.

یونسی، وزیر اطلاعات دولت خاتمی، با انتقاد از قانون انتخابات گفت که چون منافع نمایندگان مجلس بر تصویب قانون انتخابات تاثیر می‌گذارد، این قانون باید در مرجعی بالاتر، همچون مجمع تشخیص مصلحت نظام، شكل بگیرد.

مجید انصاری، کاندیدای اصلاح طلبان برای نمایندگی مردم تهران در مجلس هشتم نیز درباره قانون انتخابات گفت که باید یكبار برای همیشه یك قانون انتخابات كامل تصویب شود تا هر چهار سال یكبار این قانون تغییر نكند. وی از قانون انتخابات به عنوان ضعیف ‌ترین قانون کشور یاد کرد كه همواره تغییر می‌كند.

از سوی دیگر كامران دانشجو، استاندار تهران، معتقد است که در قانون انتخابات به تهران ظلم شده است. وی می‌گوید که زمانی که برای بررسی صلاحیتى‌ها در تهران در نظر گرفته شده، برابر با همان زمانی است که برای بررسی صلاحیت‌ها در حوزه‌هایی حتی با یک نماینده تعیین شده است.

افزون بر این، برخی دیگر از چهره‌ها و کارشناسان سیاسی و حقوقی نیز انتقاداتی بر قانون انتخابات وارد می‌دانند و به نظر می‌رسد که نقص قوانین و شیوه برگزاری انتخابات در ایران، روند فرستادن نمایندگان واقعی مردم به مجلس را خدشه‌دار می‌کند.

جدول زیر حاوی نام 106 نماینده‌ منتخبی است که درصد آرای آنها بین 25 تا 33 درصد بوده است. این جدول براساس درصد آرا مرتب شده است.

شایان ذکر است که درصد آرا داوطلبان براساس تعداد رای آنها به کل آرا حساب شده است. طبق قانون آرا باطله نباید در محاسبه میزان درصد رای داوطلبان نمایندگی استفاده شود. در صورتی که میزان کل آرا اعلام شده از سوی وزارت کشور حاوی آرا باطله باشد، ممکن است درصدهای فوق تغییر یابد.