در پی انتخاب میشل سلیمان به عنوان رییس جمهور لبنان، حضور وزیرخارجه ایران در کنار همتای سوری‌اش در مراسم انتخاب وی برای بسیاری از ناظران سیاسی یادآور عمق همکاری و اشتراک نظر دو کشور در قبال لبنان بود.

در رزوهای گذشته برخی روزنامه‌های لبنانی و فرامنطقه‌ای، سفر منوچهر متکی و ولید معلم وزیرخارجه سوریه را به بیروت، نشانه ورود لبنان به مرحله‌ای جدید دانسته‌اند و به گمانه‌زنی درباره آن پرداخته‌اند.

به نوشته این روزنامه‌ها، حضور وزیرخارجه ایران در کنار همتای سوری‌اش در مراسم انتخاب رییس جمهوری لبنان برای بسیاری از ناظران یادآور عمق همکاری و اشتراک نظر دو کشور در قبال لبنان بود.

این روزنامه‌ها، توافقنامه دوحه و به دنبال آن انتخاب «میشل سلیمان» را به ریاست جمهوری لبنان، خبر خوبی برای تهران و دمشق قلمداد کرده و آن را مرحله تازه‌ای در موازنات لبنانی و منطقه‌ای به سود محور ایران و سوریه دانسته‌اند.

در این راستا روز گذشته، دنیس راس، مسول سابق پرونده صلح خاورمیانه در دولت بوش پدر و کلینتون به روزنامه سعودی الحیات گفته است که توافقنامه دوحه یک فاجعه برای سیاست خارجی دولت بوش بوده و عملا به این ترتیب موجب شده است لبنان وارد مرحله جدیدی شود که سرفصل آن هیمنه حزب‌الله است.

از سوی دیگر همین روزنامه به ناامیدی کاخ سفید از برخی از بندهای توافقنامه دوحه خبر داده و نوشته است که علی‌رغم مواضع دیوید ولش، معاون وزیرخارجه آمریکا، دولت بوش از این توافقنامه ناراضی‌ است و این امر را به متحدان لبنانی‌اش گوشزد کرده است.

این مرحله تازه در معادلات داخلی لبنان، نقش ایران و سوریه را در معادلات لبنان به باور برخی جهات سیاسی، نمایان‌تر کرده است.

در این زمینه معاون فواد سنیوره، نخست وزیر مستعفی لبنان، طی مقاله‌ای در روزنامه الحیات، سوریه و ایران را به باد انتقاد گرفته و حزب‌الله را مجری سیاست‌های ایران در لبنان دانست.

رضوان السید، ایران و سوریه را یک محور خطرناک برای لبنان عنوان کرده و پیش‌بینی کرده است که تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی «این خطر» را از لبنان دور سازد.

دیپلماسی اعتمادسازی وزیرخارجه در بیروت

در میان این انتقادات، وزیرخارجه ایران در سلسله دیدارهای متنوعی که با رهبران سیاسی و مذهبی در لبنان داشت، با عده‌ای از رهبران جناح غرب‌گرای چهارده مارس نیز دیدار کرد.

از جمله این دیدارها، ملاقلات وی با فواد سنیوده و سعد حریری، رییس گروه المستقبل بود که توجه ناظران را به خود جلب نمود.

متکی در این دیدارها بر حمایت تهران از توافقنامه دوحه و لزوم توافق تمام نیروهای داخلی لبنان تاکید نمود.

این ملاقات‌ها به باور ناظران، نشانه تمایل تهران برای همکاری با نیروهای متحد عربستان و آمریکا برای آرام‌سازی وضعیت متشنج در لبنان است.

به غیر از دیدار با رهبران سیاسی لبنانی، متکی دیدار مهمی نیز با وزیرخارجه عربستان در بیروت داشت.

به نوشته روزنامه لبنانی السفیر این دیدار طبق برنامه از پیش تنظیم شده به منظور بازگرداندن روابط تیره شده دو کشور به روال عادی خود صورت گرفت.

السفیر نوشت که این دیدار برای عادی‌سازی روابط عربستان با ایران و سوریه که به دخالت در بحران لبنان متهم شده بودند برگزار شده، به ویژه که در این دیدار محرمانه مساله گذر دمشق و ریاض از مرحله تنش‌زا به روابط دیپلماتیک منطقه‌‌ای بررسی شد.

منابع نزدیک به جریان این دیدار اعلام کردند، این دو وزیر در ابتدا در حضور سفیران دو کشور عبدالعزیز خوجه، سفیر عربستان و محمدرضا شیبانی، سفیر ایران گفت‌وگو کرده و پس از آن مذاکرات محرمانه تنها با حضور دو وزیر برگزار شد و خرسندی در چهره دو طرف هنگام خروج از دفتر هویدا بود.

متکی در پایان سفر خود با رییس جمهور جدید لبنان نیز دیدار کرد و بر حمایت ایران از وی و انتخاب وی به عنوان رییس جمهوری توافقی که باعث بازگشت آرامش به لبنان شد تاکید نمود.

رییس جمهوری توافقی و مواضع تهران

ژنرال میشل سلیمان در مراسم سوگند در پارلمان لبنان، طی سخنانی خطوط کلی سیاست‌های داخلی و خارجی خود را تشریح نمود.

وی درباره تنطیم روابط خارجی لبنان سخن گفت و بر لزوم برقراری روابط حسنه با سوریه تا کید ورزید.

با وجود آنکه آقای سلیمان چندین بار به روابط با سوریه اشاره نمود، اما در سخنانش نامی از ایران به میان نیامد.

با این وجود، ناظران چند نکته برجسته را در سخنان رییس جمهوری جدید لبنان برای تهران حائز اهمیت می‌بینند.

نخست آنکه وی بر لزوم حمایت از مقاومت اسلامی تاکید کرد و در واقع آن را از سیاست‌های محوری خود در آینده دانست.

دوم آنکه وی ضمن تاکید بر مبارزه با اشغالگری اسراییل و بیرون راندن این رژیم از باقیمانده خاک لبنان، بر ترسیم روابط دوستانه با سوریه تاکید نمود.

از منظر تحلیلگران، تاکید وی بر این دو محور به‌طور قطع مورد خوشنودی تهران است.

چراکه از فشار بر حزب‌الله که متحد ایران و سوریه است کاسته و مانع از ادامه اجرای طرح‌هایی می‌شود که واشنگتن و متحدانش در جهت مصادره سلاح مقاومت اسلامی در لبنان ترسیم کرده‌اند.

همچنین به دلیل روابط وسیع ایران و سوریه، تاکید رییس جمهوری جدید لبنان بر نقش سوریه و لزوم گسترش آن، عملا به استحکام محور تهران- دمشق و حزب‌الله - حماس کمک کرده و نوعی پس‌رفت جدی در سیاست منزوی‌سازی این دو کشور توسط آمریکا به شمار می‌رود.